Halı saha turnuvası düzenleme: başvuru, fikstür ve iki hazır gün planı

Cuma akşamı, mahalle tesisinde. Sekiz arkadaş grubu aylardır aynı saatte aynı sahayı kiralıyor ve birileri en sonunda şu cümleyi kuruyor: “Madem her hafta buradayız, bunu turnuvaya çevirelim.” Sonra da ilk soru geliyor: kaç maç eder, kaç saat sürer, kim kiminle oynar ve bunun bir izni var mı?

Bu yazı o akşamı sonuna kadar hesaplıyor. Önce halı saha turnuvasının Türkiye’de neden kendi başına bir tür olduğunu, sonra TFF başvurusunun nasıl yürüdüğünü, ardından da dakika dakika iki gün planını bulacaksın: dört takım tek sahada bir akşam, sekiz takım iki sahada bir gün. Turnuvayı ayrıca bir tesis, bütçe ve iletişim işi olarak kurmak istersen halı saha turnuvası düzenleme sayfası o tarafı anlatıyor. Buradaki yazı sayılarla ilgileniyor.

Halı saha turnuvası: TFF’nin beşinci turnuva türü

Çoğu ülkede “kunstrasende küçük saha” ya futsalın içine sayılır ya da hiç adı yoktur. Türkiye’de öyle değil: halı saha turnuvasının adı, kural seti ve başvuru formu var.

Talimat Madde 3(1) düzenlenebilecek turnuvaları sayar — Futbol Turnuvası (11x11, 10x10, 9x9 veya 8x8), Mini Futbol Turnuvası (7x7, 6x6 veya 5x5), Futsal Turnuvası ve Plaj Futbolu Turnuvası. Talimatın ekindeki başvuru formu (Ek-2, “3. TURNUVA TÜRÜ”) ise listeye bir tür daha ekler:

“Halı Saha Futbol Turnuvası / Bir takımdaki oyuncu sayısı: 7x7 ☐ 6x6 ☐ 5x5 ☐ (işaretleyiniz)”

Aynı formda kural setleri de ayrı ayrı sayılır: Halı Saha Futbol Oyun Kuralları, Futsal Oyun Kuralları ve Plaj Futbolu Oyun Kuralları yan yana durur. Yani halı saha, futsalın bir varyantı değil; formda da sahada da ayrı bir gattır. Futsalın kendi mantığını ve antrenman değerini merak ediyorsan o ayrı bir yazının konusu.

Pratikte bunun senin için üç sonucu var:

• Takım büyüklüğünü başvuruda seçersin. 7x7, 6x6 ya da 5x5; işaretlediğin kutu turnuva boyunca geçerlidir.
• Hangi kurallarla oynadığını yazarsın. Halı saha kendi kural setiyle oynanır; bu seti turnuva talimatında adıyla anmak, maç günü “bizde böyle olmuyordu” tartışmasını baştan keser.
• Bu bir yetişkin formatı. Puan durumu ve eleme ağacı burada süs değil, etkinliğin kendisi. Sonunda bir şampiyon çıkar ve bu turnuvanın amacıdır.

Turnuvanın geri kalanı — tesis, hakem, ilk yardım, ödül — her turnuvada olduğu gibi yürür. Hazırlığın tamamını haftalara bölünmüş hâlde görmek istersen futbol turnuvası kontrol listesine bak; kupa ve ödül tarafı da ayrı bir yazıda duruyor.

Başvuru: dört takımdan itibaren, HiF Bölge Sorumlusu’na

HiF, Herkes için Futbol demek. Bu çerçevedeki turnuvalar aşağıdan yukarı çalışır: merkezî bir takvime bağlı değildir, onayı bölgenin HiF Bölge Sorumlusu verir ve dört takım alt sınırdır. Dört takım az gelebilir, ama belgelenmiş sınır budur — daha yüksek bir taban aramana gerek yok.

Yol tamamen kâğıt üzerinde yürür. Talimat Madde 4(2)b bunu Kayıt ve İletişim Sorumlusu’nun görevi olarak tarif eder:

“Kayıt ve İletişim Sorumlusu, … turnuva başvuru dosyasının (bkz. Ek-2) doldurularak, katılım formlarının birer örneği ile birlikte, e-mail, faks veya posta aracılığıyla HiF Bölge Sorumlusu’na gönderilmesinden sorumludur.”

Üç kanal: e-posta, faks ya da posta. TFF’nin bu iş için kurduğu portal herkesicinfutbol.org bugün açılmıyor, dolayısıyla bir giriş ekranı arayıp vakit kaybetme. Pratik sonuç: başvuruyu turnuva gününe yakın değil, fikstürü kurmadan önce yola çıkar.

Burada bir ayrım işine yarar. Yerel amatör ligleri — U-11’den Süper Amatör Lige kadar — ilde İl Tertip Komitesi (İTK) kurar, Futbol İl Temsilciliği (İLT) ve ASKF ile birlikte yürütür. Senin halı saha turnuvan o hattın parçası değil; HiF hattından yürür ve onayı oradan alır. İkisini karıştırmak, yanlış kapıyı çalmak demektir.

Talimat Madde 4(1) ayrıca turnuvayı yürüten kurulda hangi rollerin bulunması gerektiğini sayar. Dört takımlı bir akşam turnuvasında bu roller çoğu zaman iki kişiye düşer, ama adlarını bilmek başvuru formunu doldururken işini kolaylaştırır.

Kaç takım, kaç maç, kaç saat

Grup, puan usulünün kendisidir: her takım diğer her takımla tam bir kez karşılaşır. N takımlı bir grupta her takım N − 1 maç yapar, grubun toplamı ise N × (N − 1) / 2 maçtır. İkiye bölünmesinin sebebi basit: A ile B’nin maçı, B ile A’nın maçıyla aynı maçtır. Formülün 20 takıma kadar uzanan tablosu lig usulünde kaç maç olur yazısında; burada yalnızca küçük gruplar ilgilendiriyor.

Gün, maç süresiyle değil slot süresiyle hesaplanır. Bir maç saatte kendi süresinden fazlasını kaplar. Bu yazıdaki bütün hesaplar şu slota dayanıyor:

Bu bir hesap örneği, kural değil. Tesiste tek soyunma odası varsa, saha kenarı darsa ya da takımlar geç geliyorsa değişimi uzat. Slotu bir kez seçip bütün güne aynı şekilde uygulamak, sonradan “kaç dakika geciktik” diye toplama yapmaktan iyidir. Başlama saatlerini, tampon süreleri ve gecikme durumunu daha ayrıntılı işleyen ayrı bir yazı da var.

30 dakikalık slotla, takım sayısına göre gün şöyle uzuyor:

Eleme bloğu her satırda aynı dört maçtır: iki yarı final, üçüncülük maçı ve final. “Takım başına” sütunundaki iki değerden küçüğü grupta elenen takıma, büyüğü finale ya da üçüncülük maçına kalan takıma aittir.

Tablodan çıkan iki karar var. Altı takımdan sonra tek grup taşımıyor: sekiz takım tek grupta 28 maç ve tek sahada 14 saat demek, yani bir gün değil bir hafta sonu. Son sütun tek sahayı varsayıyor: iki saha, grup aşamasının slot toplamını ikiye böler. Sekiz takımlık günü aşağıda tam olarak bu yüzden iki sahayla kuruyoruz. Beş, yedi ve on takımlı fikstürlerin ayrıntısı için 5, 7 ve 10 takımlık fikstür yazısına bakabilirsin; grup aşaması artı eleme mantığının büyük turnuva hâli ise Dünya Kupası usulü yazısında.

Dört takımlı akşam turnuvası: tek saha, üç saat

Başlangıç verileri: 4 takım, 7x7, tek halı saha, 30 dakikalık slot, ilk maç 20:00.

Dört takım tek gruptur, bölmeye gerek yok: 4 × 3 / 2 = 6 maç, takım başına 3 maç. Tek sahada 6 maç 6 × 30 = 180 dakika, yani tam üç saat. Oyun süresi takım başına 3 × 24 = 72 dakika.

Maçların sırası

Altı eşleşmenin hepsi listede ve her biri tam bir kez var: AB, CD, AC, BD, AD, BC. Son maç 22:30’da başlar, 22:56’da biter (24 dakika oyun artı 2 dakika devre arası) ve slot 23:00’te kapanır. Sahayı 19:45 ile 23:15 arasına kirala: iki uçta da pay gerekiyor.

Bu, dört takımlı turnuvanın en yalın hâli. Puan usulü yerine doğrudan eleme ya da puan usulü artı final gibi varyantları dört takımlı turnuva yazısı karşılaştırıyor.

Arka arkaya oynamak neden kaçınılmaz

Yukarıdaki sırada C Takımı 2. ve 3. maçta, D Takımı ise 4. ve 5. maçta arka arkaya sahaya çıkıyor. Aradaki boşluk yalnızca 4 dakikalık takım değişimi. Bu bir dikkatsizlik değil, aritmetik — ve kendin kontrol edebilirsin.

Tek sahada her maç dört takımdan ikisini kullanır, diğer ikisi dinlenir. Bir maçın ardından kimsenin arka arkaya oynamaması için, sıradaki maçın tamamen diğer iki takımdan oluşması gerekir. Dört takımda böyle tam üç çift vardır: AB’nin tümleyeni CD, AC’nin tümleyeni BD, AD’nin tümleyeni BC. Altı maçlık bir sırada beş komşuluk vardır ve bunların en fazla üçü tümleyen çifti olabilir — üç çiftten fazlası yok. Geriye kalan iki komşulukta ortak bir takım bulunmak zorundadır. Dört takım tek sahada oynuyorsa, hangi sırayı kurarsan kur iki kez bir takım arka arkaya çıkar.

Pratikte üç seçeneğin var:

• Söyle. İki kaptan bunu fikstür bağlantısından öğrensin, saha kenarında değil.
• O iki slotu uzat. 3. ve 5. maçı onar dakika geciktirirsen C ve D’nin arası 4 dakikadan 14 dakikaya çıkar, gün de 180 yerine 200 dakika sürer: son düdük 22:56 yerine 23:16.
• İkinci sahayı kirala. O zaman 6 maç 3 tur eder ve gün 90 dakikaya iner — ama bu sefer her takım üç turun hepsinde oynar, yani hiç ara vermez. Dört takım için iki saha, çözümden çok yeni bir sorundur.

Sekiz takımlık gün: iki saha, iki grup, bir final

Başlangıç verileri: 8 takım, 7x7, iki halı saha, 30 dakikalık slot, ilk tur 10:00.

Sekiz takım iki gruptur, tek büyük grup değil. A Grubu A1–A4, B Grubu B1–B4; takımlar gruplara kura çekimiyle dağıtılır. Her grupta 4 × 3 / 2 = 6 maç, toplamda 12 grup maçı, takım başına 3 maç. Üstüne eleme bloğu gelir: iki yarı final, üçüncülük maçı ve final — toplam 16 maç.

Grup aşaması: altı tur, üç saat

12 maç iki sahada 12 / 2 = 6 tur eder, 6 × 30 = 180 dakika. Turları grup grup dizmek işe yarıyor: tek turlarda iki sahayı da A Grubu, çift turlarda B Grubu kullanır. Böylece bir grup iki maçını aynı anda oynar ve her takımın maçları arasında tam bir tur boşluk kalır.

A Grubu takımları 1., 3. ve 5. turda, B Grubu takımları 2., 4. ve 6. turda oynar. Bir maç 10:00’da başlayıp 10:26’da bittiğine ve aynı takımın sıradaki maçı 11:00’da başladığına göre ara 34 dakika. Altıncı tur 12:30’da başlar, 12:56’da biter ve grup aşamasının slotu 13:00’te kapanır.

Bir ayrıntı davetiyeye yazmaya değer: A Grubu 10:00’da, B Grubu 10:30’da sahada olmalı. Aksi hâlde dört takım yarım saat boşuna bekler. Aynı şekilde A Grubu grup maçlarını 12:26’da bitirir, B Grubu 12:56’da.

Eleme bloğu: yarı finaller, üçüncülük, final

13:00 ile 13:30 arası aradır: puan durumu kesinleşir, eşleşmeler ilan edilir, takımlar yer. Sonrası çapraz eşleşmedir — her grubun birincisi diğer grubun ikincisiyle oynar, böylece aynı gruptan iki takım en erken finalde yeniden karşılaşır.

Saatlerin arkasındaki mantık şu: yarı finali kaybeden iki takım 13:56’da düdüğü duyar ve 14:15’te tekrar sahaya çıkar — 19 dakika ara. Kazananlar ise 14:45’e kadar 49 dakika dinlenir, çünkü finale yorgun çıkılmaz. Üçüncülük maçı 14:41’de bittiğine göre final 14:45’te aynı sahada başlayabilir: aradaki 4 dakika zaten slotun takım değişimi payıdır.

İki saha yerine bir buçuk. 2 numaralı saha 14:00’ten sonra boş kalıyor. Tesisle saat üzerinden anlaşıyorsan 1 numaralı sahayı 09:30–15:45, 2 numaralı sahayı 09:30–14:00 için kirala; eleme bloğunun tamamı zaten tek sahada oynanıyor.

Yazdırmadan önce kontrol et

• Herkes herkesle oynadı mı. A Grubu’nda 1–4, 2–3, 1–3, 2–4, 1–2, 3–4 eşleşmelerinin altısı da var ve her biri bir kez. B Grubu’nda aynısı. Toplam 6 + 6 = 12 grup maçı, takım başına 3.
• Kimse aynı anda iki sahada değil. Her turda tek bir grup oynuyor: dört takım, iki maç, her takım maçlardan birinde.
• Toplam maç sayısı. 12 grup maçı + 2 yarı final + 1 üçüncülük + 1 final = 16 maç.
• Oyun süresi. Grupta elenen takım 3 × 24 = 72 dakika oynar; finale ya da üçüncülük maçına kalan takım 5 × 24 = 120 dakika. Yetişkinler için bile bu uzun bir gün — yazın sıcağında oynuyorsan sıcakta futbol yazısındaki su ve mola kurallarını turnuva talimatına yaz.
• Oyuncu başına düşen süre. 7x7’de sahada yedi kişi var. Grupta elenen takım için 3 × 24 × 7 = 504 oyuncu-dakika: on kişilik kadroda kişi başı 50,4 dakika, on iki kişilikte 42 dakika. Finale kalan takım için 5 × 24 × 7 = 840 oyuncu-dakika: on kişide 84, on ikide 70 dakika.
• Gün ne zaman bitiyor. İlk düdük 10:00, ödül töreni 15:20 — 5 saat 20 dakika. Bu, 16 maçın saf slot toplamı olan 8 saatten kısa, çünkü grup maçları iki sahada paralel oynanıyor; ama iki sahalık 4 saatten uzun, çünkü araya 30 dakikalık mola ve peş peşe oynanan üçüncülük ile final giriyor.

Tek bir gün yerine birden çok formatı karşılaştırmak istersen tek günlük turnuva yazısı sabah, öğleden sonra ve tam gün için üç hazır şablon veriyor.

Puan durumu: sütunlar ve eşitlik

Halı saha turnuvası sonunda bir şampiyon çıkarır, dolayısıyla puan durumu bu turnuvanın süsü değil omurgası. TFF kendi puan cetvelini sekiz sütunla yazar ve aynı sütunları kullanmak tanıdık gelir: O oynadığı maç, G galibiyet, B beraberlik, M mağlubiyet, A attığı gol, Y yediği gol, AV averaj, P puan.

Yukarıdaki sekiz takımlık günün A Grubu’nda grup maçları 3–1, 2–2, 1–0, 2–0, 1–1 ve 3–2 bittiyse tablo şöyle kapanır:

Tabloyu iki hesapla kendin doğrulayabilirsin. Atılan goller toplamı yenen goller toplamına eşit olmalı: 5 + 5 + 5 + 3 = 18 ve 2 + 3 + 5 + 8 = 18. Averaj sütununun toplamı ise sıfır olmalı: 3 + 2 + 0 − 5 = 0. Tutmuyorsa bir sonuç yanlış girilmiştir. Yarı finale A1 ile A2 çıkar.

Eşitlik kuralını önceden yaz. TFF, yerel amatör liglerde puan eşitliği hâlinde sıralamayı Futbol Müsabaka Talimatı’nın puan usulü ve averaj maddesine havale eder ve bu, U-11’den Süper Amatör Lig’e kadar bütün kategoriler için geçerlidir. Senin HiF turnuvan bu liglerin parçası değil, dolayısıyla ölçütleri kendi turnuva talimatında sen belirlersin — ama turnuva başlamadan belirlersin. Örneğin “önce puan, eşitse averaj, hâlâ eşitse atılan gol, hâlâ eşitse aralarındaki maçın sonucu” diye yazmak yeter; hangi sırayı seçtiğin, seçimi maç sonrasına bırakmamak kadar önemli değil. Cuma akşamı yarı final eşleşmesini kura çekimiyle belirlemek zorunda kalmak, turnuvanın tek gerçek felaketidir.

Turnuvan çocuklara da açıksa

Bu yazıdaki iki gün planı yetişkin turnuvası için kurulmuş. Kategoriyi gençlere açıyorsan iki şeyi bilmen gerekiyor.

Birincisi, HiF Turnuvaları Talimatı Madde 3(2) açık: “15 yaş altı (U15) oyunculara yönelik turnuvalarda, TFF tarafından ilgili yaş grupları için belirlenmiş oyun kuralları uygulanır.” Yani o yaş grubunun maç süresi, top numarası ve oyuncu sayısı senin slot tercihine değil, TFF’nin ilgili düzenlemesine bağlı.

İkincisi, Türkiye’de yarışma yapısı U-11 ile başlar; altında TFF’nin bir müsabaka düzeni yoktur. Ve U-11’den itibaren her şey puanlı oynanır — puan durumu tutulur, eşitlikte sıralama ölçütleri bütün kategoriler için geçerlidir. Asıl kırılma daha yukarıda, U-14’te: puan durumunu ve sonuçları TFF’ye ileten ve Türkiye Şampiyonasına bağlanan kategoriler U-14 ve üstüdür; U-11 ile U-13 arasındaki puan durumları ilde kalır. Yerel amatör liglerde U-11 ve U-12 maçları biri kaleci olmak üzere en fazla sekizer oyuncuyla, 50 × 70 m (½ saha) ölçüsünde ve 2 × 25 dakika olarak oynanır — bunlar lig ölçüleridir, halı saha turnuvasının slotu değil.

Fikstürü AreaCopa ile kur

Sekiz takımlık gün için adımlar:

1. Turnuvayı oluştur, tarihi ve ilk turun başlama saatini gir: 10:00.
2. 8 takım ve 2 grup gir. Takım adlarını bir kez yazarsın, fikstürün tamamında o adlar durur.
3. Kazananın nasıl belirleneceği adımında grup aşaması artı yarı final seç ve üçüncülük maçını işaretle.
4. Saha sayısını 2 gir.
5. Maç süresini 24 dakika, maçlar arası molayı 6 dakika yap — böylece her 30 dakikada bir yeni tur başlar.
6. Turnuvaya ad ver ve e-postanı yaz: kişisel bağlantı e-postayla gelir.

Sonunda her maçın başlama saati ve sahası belli bir fikstür, yazdırılabilir bir sayfa ve takımlara göndereceğin herkese açık bir bağlantı elinde olur. Kaptanlar bunu telefondan, kayıt olmadan ve uygulama kurmadan açar; “biz ne zaman oynuyoruz” sorusu tesise varmadan kapanır. Sonuçları girdikçe puan durumu da aynı bağlantıda güncellenir — bu turnuva tipinde tabloyu gizlemek gerekmiyor, çünkü tablo zaten etkinliğin amacı.

Fikstürün maç maç yukarıdaki tablolarla birebir aynı görünmesi şart değil; önemli olan hesabın aynı olması: 16 maç, iki saha, her 30 dakikada bir yeni tur.

Bir de şunu bil. Halı saha uygulamalarının çoğu başka bir sorunu çözer: “saat on birde maç var, iki kişi eksik.” Eksik oyuncu bulma ve rakip bulma uygulamaları kadro sorunu içindir, fikstür için değil. Saha kiralama sistemleri de öyle. Turnuvanın kendisi — kim kiminle, hangi sahada, saat kaçta — ayrı bir iştir ve bu yazı boyunca hesaplanan şey odur.

Kaynaklar

• TFF, HiF Turnuvaları Talimatı (tarihsiz). Madde 3(1) turnuva türlerini sayar: “11x11, 10x10, 9x9, veya 8x8 Futbol Turnuvası / 7x7, 6x6 veya 5x5 Mini Futbol Turnuvası / Futsal Turnuvası / Plaj Futbolu Turnuvası”. Ekindeki başvuru formu (Ek-2, “3. TURNUVA TÜRÜ”) ayrıca “Halı Saha Futbol Turnuvası / Bir takımdaki oyuncu sayısı: 7x7 ☐ 6x6 ☐ 5x5 ☐” ile “Halı Saha Futbol Oyun Kuralları”nı, “Futsal Oyun Kuralları” ve “Plaj Futbolu Oyun Kuralları” yanında ayrı bir kural seti olarak listeler. Madde 3(2): “15 yaş altı (U15) oyunculara yönelik turnuvalarda, TFF tarafından ilgili yaş grupları için belirlenmiş oyun kuralları uygulanır.” Madde 4(1) Turnuva Yürütme Kurulu’nun rollerini sayar. Madde 4(2)b: “Kayıt ve İletişim Sorumlusu, … turnuva başvuru dosyasının (bkz. Ek-2) doldurularak, katılım formlarının birer örneği ile birlikte, e-mail, faks veya posta aracılığıyla HiF Bölge Sorumlusu’na gönderilmesinden sorumludur.” Turnuvalar dört takımdan itibaren düzenlenir ve onayı HiF Bölge Sorumlusu verir.
• TFF, 2025-2026 Yerel Amatör Ligler Statüsü (yürürlük 14.08.2025, son değişiklik 26.01.2026). Madde 3(1): ligler U-11, U-12, U-13, U-14, U-15, U-16, U-18, 2. Amatör Yerel Lig, 1. Amatör Yerel Lig ve Süper Amatör Lig’den oluşur. Madde 4(1): organizasyon İTK’ler tarafından AİYK, FBT, İLT ve ASKF’lerle iş birliği içinde yürütülür. Madde 19(1): puan eşitliğinde sıralama FMT’nin puan usulü ve averaj maddesine göre belirlenir. Madde 27(8): puan durumu ve sonuçların TFF’ye bildirimi U-14 ve üstü kategoriler için öngörülür. Madde 30: U-11 maçları biri kaleci olmak üzere en fazla 8 oyuncuyla ½ sahada (50m*70m), 2 × 25 dakika olarak oynanır.
• TFF, Puan Cetveli. Tablo sütunları: O, G, B, M, A, Y, AV, P.
• Puan usulünde maç sayısı formülü, N × (N − 1) / 2, kombinatorikten gelen sıradan bir formüldür.