Μετά τον αγώνα της Κ-14 στέκεσαι στην άκρη του γηπέδου και οι γονείς περιμένουν. Ένας πατέρας έρχεται κατευθείαν σε εσένα: «Ο γιος μου έπαιξε σήμερα 14 λεπτά. Την περασμένη εβδομάδα 18. Οι άλλοι έπαιξαν σχεδόν όλο τον αγώνα. Τι ισχύει τελικά;» Θέλεις να μοιράσεις δίκαια τον χρόνο συμμετοχής, αλλά έχεις ένστικτο και όχι σύστημα. Και δεν είσαι σίγουρος αν κάπου είναι γραμμένο ελάχιστο χρονικό όριο.
Ναι, είναι, αλλά όχι ως ποσοστό και όχι με εθνική βεβαιότητα. Η προκήρυξη υποδομών 2026-27 της ΕΠΣ Μακεδονίας ορίζει ελάχιστο χρονικό όριο συμμετοχής: κάθε παιδί στις Κ-13 έως Κ-16, βασικός ή αναπληρωματικός, αγωνίζεται τουλάχιστον 20 λεπτά (στα 80 λεπτά ενός αγώνα 4 × 20 είναι το 25 %) και στις Κ-9 και Κ-10 τουλάχιστον 15 λεπτά, υποχρεωτικά. Το όριο των 20 λεπτών γράφει και η ΕΠΣ Έβρου για το 2025-26, ενώ κανόνα ή σύσταση της ΕΠΟ δεν βρήκα στα έγγραφα που διάβασα. Μέσα στα όρια των αλλαγών, που στο 11x11 είναι 9 σε 3 διακοπές χωρίς επιστροφή, το πώς μοιράζεις τα λεπτά το δείχνει αυτό το άρθρο.
Ο οδηγός απευθύνεται σε προπονητές των Κ-6 έως Κ-17, σε διοικήσεις ακαδημιών και σε γονείς. Πόσο διαρκεί ο ίδιος ο αγώνας σε κάθε κατηγορία, θα το βρεις στην επισκόπηση της διάρκειας αγώνα ανά ηλικιακή κατηγορία.
Ελάχιστο χρονικό όριο συμμετοχής: τι ορίζουν οι ΕΠΣ
Τα έγγραφα που διάβασα για αυτό το άρθρο είναι οι προκηρύξεις αναπτυξιακών ηλικιών δύο ΕΠΣ: η Προκήρυξη Υποδομών 2026-27 της ΕΠΣ Μακεδονίας (3 Σεπτεμβρίου 2026) και η προκήρυξη πρωταθλημάτων αναπτυξιακών ηλικιών 2025-26 της ΕΠΣ Έβρου (απόφαση διοικητικού συμβουλίου της 3ης Ιουλίου 2025). Τον ίδιο τον κανονισμό αναπτυξιακών ηλικιών της ΕΠΟ για το 2025-27 δεν τον βρήκα σε αυτή την έρευνα. Ούτε ο οδηγός προπονητών της ΕΠΟ για το 2026-27 ούτε η πολιτική προστασίας παιδιών της αναφέρουν λεπτά συμμετοχής. Γι’ αυτό όσα ακολουθούν είναι περιφερειακοί κανόνες, με το όνομα της ΕΠΣ δίπλα τους. Τι ισχύει σε εσένα, το γράφει η προκήρυξη της δικής σου ΕΠΣ.
| Ηλικιακή κατηγορία | Μορφή | Διάρκεια αγώνα | Κανόνας χρόνου συμμετοχής | Ποιος και πού |
|---|---|---|---|---|
| Κ-6 | 2x2 | 8 × 3 λεπτά (24) | Δεν βρέθηκε διάταξη για λεπτά. Οι αλλαγές δεν έχουν όριο | ΕΠΣ Μακεδονίας, προκήρυξη 2026-27 |
| Κ-8 | 3x3, χωρίς τερματοφύλακα | 8 × 6 λεπτά (48) | Υποχρεωτικά αγωνίζονται όλοι οι παίκτες, βασικοί και αναπληρωματικοί. Όλοι δοκιμάζουν διαφορετικούς ρόλους | ΕΠΣ Μακεδονίας, προκήρυξη 2026-27 |
| Κ-9 και Κ-10 | 5x5 (4 + τερματοφύλακας) | 4 × 15 λεπτά (60) | Τουλάχιστον 15 λεπτά ανά παιδί, υποχρεωτικά. Αγωνίζονται όλοι οι παίκτες | ΕΠΣ Μακεδονίας, προκήρυξη 2026-27 |
| Κ-12 | 8x8 (7 + τερματοφύλακας) | 4 × 20 λεπτά (80) | Τουλάχιστον 20 λεπτά ανά παιδί | ΕΠΣ Μακεδονίας 2026-27, ΕΠΣ Έβρου 2025-26 |
| Κ-13 έως Κ-16 | 11x11 | 4 × 20 λεπτά (80) | Τουλάχιστον 20 λεπτά ανά παιδί, βασικός ή αναπληρωματικός | ΕΠΣ Μακεδονίας 2026-27, για Κ-14 και Κ-16 και η ΕΠΣ Έβρου 2025-26 |
| Κ-17 | 11x11 | 2 × 45 λεπτά (90) | Δεν αναφέρεται όριο στα αποσπάσματα που διάβασα | ΕΠΣ Μακεδονίας, προκήρυξη 2026-27 |
Οι κατηγορίες ορίζονται με έτος γέννησης: στην προκήρυξη 2026-27 η Κ-14 είναι το 2013, η Κ-12 το 2015, η Κ-10 το 2017, η Κ-8 το 2019 και η Κ-6 το 2021. Οι Κ-7 και Κ-11 δεν εμφανίζονταν στα αποσπάσματα που διάβασα, γι’ αυτό δεν έχουν γραμμή στον πίνακα.
Μια διευκρίνιση για όσους έχουν ακούσει για «κανόνα του 50 %»: στις προκηρύξεις που διάβασα δεν υπάρχει ποσοστό. Το δάπεδο είναι σε λεπτά, και στο 4 × 20 τα 20 λεπτά είναι το 25 %, όχι το 50 %. Άρα ο ελάχιστος χρόνος της προκήρυξης είναι χαμηλός και η δίκαιη κατανομή αρχίζει πάνω από αυτόν.
Κ-13 έως Κ-16: κάθε παιδί αγωνίζεται τουλάχιστον 20 λεπτά
Η προκήρυξη της ΕΠΣ Μακεδονίας γράφει ότι κάθε παιδί, βασικός ή αναπληρωματικός, πρέπει να αγωνίζεται το ελάχιστο 20 λεπτά. Το ίδιο αναφέρεται για την Κ-12 και για τα κορίτσια Κ-15. Η ΕΠΣ Έβρου γράφει τα ίδια 20 λεπτά για τις Κ-16, Κ-14 και Κ-12 στη σεζόν 2025-26. Ο κανόνας είναι ανά αγώνα, όχι ανά σεζόν. Ένα παιδί που στο φύλλο αγώνα έχει 20 λεπτά μόνο κατά μέσο όρο δεν τον τηρεί.
Κ-9 και Κ-10: τουλάχιστον 15 λεπτά και όλοι παίζουν
Για τις Κ-9 και Κ-10 η ΕΠΣ Μακεδονίας γράφει ότι κάθε παιδί πρέπει να αγωνίζεται τουλάχιστον 15 λεπτά, υποχρεωτικά, και ότι υποχρεωτικά αγωνίζονται όλοι οι παίκτες, βασικοί και αναπληρωματικοί. Σε αγώνα 4 × 15 λεπτών τα 15 λεπτά είναι μία ολόκληρη περίοδος, δηλαδή το 25 % του αγώνα. Η ΕΠΣ Έβρου δεν ονομάζει πρωταθλητή και δίνει μετάλλιο σε κάθε παιδί της Κ-10.
Κ-6 και Κ-8: ελεύθερες αλλαγές και διαφορετικοί ρόλοι
Στις Κ-6 και Κ-8 η προκήρυξη δεν γράφει λεπτά, αλλά αφήνει τις αλλαγές χωρίς όριο. Για την Κ-8 προσθέτει ότι όλοι οι παίκτες πρέπει να δοκιμάσουν να αγωνίζονται σε διαφορετικούς ρόλους.
Στις προκηρύξεις που διάβασα, για την Κ-12 και τις μικρότερες δεν υπάρχει βαθμολογία και δεν ανακοινώνονται τα αποτελέσματα. Αυτό βοηθά τον προπονητή: δεν υπάρχει αποτέλεσμα που να χρειάζεται προστασία με κόστος για ένα παιδί. Για τις μεγαλύτερες κατηγορίες το γράφει η προκήρυξη της ΕΠΣ σου.
Αριθμητική των λεπτών: πόσο παίζει κάθε παιδί
Ο τύπος είναι ένας: λεπτά παικτών = παίκτες στο γήπεδο × λεπτά αγώνα. Ο τερματοφύλακας μετράει, γιατί είναι κι αυτός παίκτης στο γήπεδο. Ύστερα διαιρείς με τον αριθμό των παιδιών στο φύλλο αγώνα. Το 11x11 με 4 × 20 λεπτά έχει 11 × 80 = 880 λεπτά παικτών. Το 8x8 (7 και τερματοφύλακας) έχει 8 × 80 = 640. Το 5x5 (4 και τερματοφύλακας) με 4 × 15 έχει 5 × 60 = 300. Το 3x3 με 8 × 6 έχει 3 × 48 = 144 και το 2x2 με 8 × 3 έχει 2 × 24 = 48.
| Ηλικιακή κατηγορία και μορφή | Λεπτά παικτών | Παιδιά στο ρόστερ | Μέσος όρος ανά παιδί |
|---|---|---|---|
| Κ-13 έως Κ-16, 11x11, 80 λεπτά | 880 | 14 | 62,9 |
| Κ-13 έως Κ-16, 11x11, 80 λεπτά | 880 | 16 | 55 |
| Κ-13 έως Κ-16, 11x11, 80 λεπτά | 880 | 18 | 48,9 |
| Κ-13 έως Κ-16, 11x11, 80 λεπτά | 880 | 20 | 44 |
| Κ-12, 8x8, 80 λεπτά | 640 | 12 | 53,3 |
| Κ-12, 8x8, 80 λεπτά | 640 | 14 | 45,7 |
| Κ-12, 8x8, 80 λεπτά | 640 | 16 | 40 |
| Κ-9 και Κ-10, 5x5, 60 λεπτά | 300 | 8 | 37,5 |
| Κ-9 και Κ-10, 5x5, 60 λεπτά | 300 | 10 | 30 |
| Κ-9 και Κ-10, 5x5, 60 λεπτά | 300 | 12 | 25 |
| Κ-8, 3x3, 48 λεπτά | 144 | 5 | 28,8 |
| Κ-8, 3x3, 48 λεπτά | 144 | 6 | 24 |
| Κ-6, 2x2, 24 λεπτά | 48 | 4 | 12 |
Δύο παρατηρήσεις. Πρώτον, κάθε μέσος όρος του πίνακα είναι πάνω από το ελάχιστο όριο της προκήρυξης: 20 λεπτά στα 80, 15 στα 60. Το όριο το χτυπάς μόνο με πολύ μεγάλο ρόστερ και πολλά παιδιά με το ελάχιστο. Δεύτερον, ο μέσος όρος είναι αυτό που παίρνει κάθε παιδί μόνο αν οι αλλαγές είναι ελεύθερες και κάθε παιδί μπορεί να μπει και να βγει όσες φορές χρειάζεται. Στο 11x11 της προκήρυξης δεν είναι: ο παίκτης που αντικαθίσταται δεν επιστρέφει, άρα κάθε παιδί παίζει ένα συνεχόμενο διάστημα, είτε από την αρχή έως το λεπτό t είτε από το λεπτό t έως το τέλος. Ο μέσος όρος των 55 λεπτών με 16 παιδιά δεν το δίνει σε κανέναν. Όσοι παίζουν ολόκληροι παίρνουν 80, οι άλλοι το πολύ 40 στο σενάριο της μίας αλλαγής στο ημίχρονο. Το δίκαιο προκύπτει σε βάθος αγώνων, όχι μέσα στον έναν.
Αλλαγές: τι επιτρέπεται ανά ηλικιακή κατηγορία
Τα όρια των αλλαγών καθορίζουν τι πλάνο μπορείς να κάνεις. Όλα τα παρακάτω είναι από την προκήρυξη υποδομών 2026-27 της ΕΠΣ Μακεδονίας. Για τις αλλαγές της ΕΠΣ Έβρου δεν έχω στοιχεία στο κείμενο που διάβασα.
| Ηλικιακή κατηγορία | Αλλαγές | Επιστροφή αντικατασταθέντος |
|---|---|---|
| Κ-13 έως Κ-16 (11x11) | Έως 20 παίκτες στο φύλλο αγώνα, 9 αλλαγές σε 3 διακοπές | Όχι: «δεν δικαιούται να επαναχρησιμοποιηθεί» |
| Κ-17 (11x11) | 5 αλλαγές | Δεν αναφέρεται |
| Κ-12 (8x8) | 8 αλλαγές, μόνο όταν το παιχνίδι είναι σταματημένο | Δεν αναφέρεται |
| Κ-9 και Κ-10, Κ-8, Κ-6 | «Αλλαγές μπορούν να γίνονται συνέχεια (δεν υπάρχει όριο αλλαγών)» | Δεν αναφέρεται |
Τρία πράγματα που προκύπτουν από τον πίνακα. Με 9 αλλαγές στο 11x11 παίζουν το πολύ 11 συν 9 = 20 παιδιά, που είναι ακριβώς το μέγιστο του φύλλου αγώνα. Με 8 αλλαγές στο 8x8 παίζουν το πολύ 8 συν 8 = 16 παιδιά. Και επειδή η επιστροφή στο 11x11 απαγορεύεται, κάθε αλλαγή είναι οριστική: ο παίκτης που βγαίνει στο λεπτό 20 έχει παίξει 20 λεπτά και τελείωσε.
Δεν έχω στοιχεία για το αν το ημίχρονο μετράει ως μία από τις 3 διακοπές του 11x11. Στα παραδείγματα παρακάτω το υποθέτω, και το σημειώνω κάθε φορά. Πριν από τον αγώνα ρώτησε τον διαιτητή ή την ΕΠΣ σου.
Πλάνο ανά ηλικιακή κατηγορία
Κ-6 και Κ-8: εναλλαγή ανά περίοδο
Η Κ-6 παίζει 2x2 σε 8 περιόδους των 3 λεπτών, δηλαδή 24 λεπτά. Η Κ-8 παίζει 3x3 χωρίς τερματοφύλακα σε 8 περιόδους των 6 λεπτών, δηλαδή 48. Επειδή οι αλλαγές δεν έχουν όριο, η εναλλαγή γίνεται σε κάθε περίοδο, με σειρά γραμμένη πριν από τον αγώνα. Με 4 παιδιά στο 2x2 (Α, Β, Γ, Δ) η σειρά ΑΒ, ΓΔ, ΑΓ, ΒΔ, ΑΔ, ΒΓ, ΑΒ, ΓΔ δίνει σε καθένα 4 περιόδους, δηλαδή 12 λεπτά. Στο 3x3 με 6 παιδιά υπάρχουν 8 × 3 = 24 θέσεις περιόδου, άρα καθένα παίζει 4 περιόδους, δηλαδή 24 λεπτά. Με 5 παιδιά τέσσερα παίζουν 5 περιόδους και ένα 4: 4 × 30 + 24 = 144, όσα και τα λεπτά παικτών.
Για την Κ-8 η προκήρυξη ζητά διαφορετικούς ρόλους. Δώσε σε κάθε παιδί σε κάθε περίοδο άλλη θέση (πίσω, κέντρο, μπροστά), ώστε στο τέλος του αγώνα να έχει δοκιμάσει και τις τρεις. Πώς στήνονται οι μικρές μορφές με διαγράμματα, εξηγεί ο οδηγός Οι μορφές παιχνιδιού στο παιδικό ποδόσφαιρο 2026.
Κ-9 και Κ-10: τέσσερις περίοδοι των 15 λεπτών
Στο 5x5 οι αλλαγές είναι ελεύθερες, οπότε δεν χρειάζεσαι μπλοκ. Με 10 παιδιά δύο πεντάδες εναλλάσσονται ανά περίοδο και καθεμιά παίζει 30 λεπτά (10 × 30 = 300). Με 8 παιδιά η κάρτα 1 παρακάτω δίνει σε τέσσερα παιδιά 45 και σε τέσσερα 30 λεπτά. Με 12 παιδιά ο μέσος όρος είναι 25 λεπτά: αν αλλάζεις μόνο ανά περίοδο, τέσσερα παιδιά θα παίξουν μία μόνο περίοδο, δηλαδή ακριβώς το ελάχιστο των 15 λεπτών. Επειδή οι αλλαγές δεν έχουν όριο, μπορείς να αλλάζεις και στη μέση της περιόδου και να πλησιάσεις τα 25 λεπτά για όλους.
Ο τερματοφύλακας μπαίνει στην ίδια σειρά με τους άλλους. Ορίσε και αυτόν ανά περίοδο, ώστε κανένα παιδί να μην μένει τερματοφύλακας όλο τον αγώνα.
Κ-12: οκτώ αλλαγές στις διακοπές
Η Κ-12 παίζει 8x8 (7 και τερματοφύλακας) σε 4 × 20 λεπτά, με 640 λεπτά παικτών. Η προκήρυξη επιτρέπει 8 αλλαγές, μόνο όταν το παιχνίδι είναι σταματημένο, και ζητά ελάχιστο 20 λεπτά ανά παιδί. Με 12 παιδιά μία αλλαγή τεσσάρων παικτών στο ημίχρονο δίνει σε 8 παιδιά 40 λεπτά και σε 4 παιδιά 80. Κανείς δεν πέφτει κάτω από τα 40, που είναι διπλάσια από το όριο. Η κάρτα 2 παρακάτω το δείχνει αναλυτικά. Επιστροφή δεν αναφέρεται στο κείμενο, και το πλάνο δεν τη χρειάζεται.
Κ-13 έως Κ-16: εννέα αλλαγές χωρίς επιστροφή
Εδώ το όριο και οι αλλαγές δουλεύουν μαζί. Με ελάχιστο 20 λεπτά και χωρίς επιστροφή, δύο κανόνες βγαίνουν κατευθείαν: κανείς δεν βγαίνει από τον αγώνα πριν από το λεπτό 20, γιατί θα έχει παίξει λιγότερο από 20, και κανείς δεν μπαίνει μετά το λεπτό 60, γιατί θα προλάβει λιγότερο από 20. Αν τραυματιστεί παίκτης, τι ισχύει για το όριο δεν το βρήκα στο κείμενο, γι’ αυτό ρώτησε την ΕΠΣ σου.
Με 14 έως 16 παιδιά το πιο απλό πλάνο είναι ένα μπλοκ στο ημίχρονο. Με 16 παιδιά (11 βασικοί και 5 αναπληρωματικοί) πέντε βγαίνουν στο λεπτό 40 και πέντε μπαίνουν: έξι παιδιά παίζουν 80 λεπτά και δέκα παίζουν 40 (6 × 80 + 10 × 40 = 880). Αυτό χρησιμοποιεί 5 από τις 9 αλλαγές και μία από τις 3 διακοπές, αν το ημίχρονο μετράει ως διακοπή. Η δική μου πρόταση: το όριο της προκήρυξης είναι δάπεδο, όχι στόχος. Στις Κ-13 και Κ-14 στόχευσε σε 40 λεπτά για όλους. Στις Κ-15 και Κ-16 μπορείς να ξεκινάς βάσει φόρμας, αρκεί κανένα παιδί να μην τελειώνει τον αγώνα κάτω από το δάπεδο.
Κ-17: πέντε αλλαγές
Η Κ-17 παίζει 11x11 σε 2 × 45 λεπτά, δηλαδή 90, και η ΕΠΣ Μακεδονίας γράφει 5 αλλαγές. Ελάχιστο χρόνο δεν βρήκα για αυτή την κατηγορία. Με 5 αλλαγές παίζουν το πολύ 16 παιδιά. Αν τις κάνεις όλες στο ημίχρονο, έξι παίζουν 90 και δέκα 45: 6 × 90 + 10 × 45 = 540 + 450 = 990, δηλαδή 11 × 90.
Μοντέλα εναλλαγής και χρόνος ανά αγώνα ή ανά σεζόν
Μπλοκ στο ημίχρονο
Αλλάζεις πολλούς παίκτες μαζί, μία φορά. Ταιριάζει εκεί όπου οι αλλαγές είναι λίγες ή οριστικές: στο 11x11 και στο 8x8. Χρησιμοποιεί μία μόνο διακοπή και δίνει σε όσους αλλάζουν ίσο, συνεχόμενο διάστημα (40 και 40 λεπτά). Το μειονέκτημα είναι ότι οι παίκτες που παίζουν ολόκληροι μένουν οι ίδιοι, αν δεν τους αλλάζεις ανά αγώνα.
Αλλαγές μία-μία σε σταθερή σειρά
Γράφεις πριν από τον αγώνα ποιος βγαίνει και ποιος μπαίνει, ανά περίοδο ή ανά λεπτά. Ταιριάζει στο 5x5, στο 3x3 και στο 2x2, όπου οι αλλαγές είναι ελεύθερες.
Εναλλαγή θέσεων
Εδώ δεν αλλάζει ο παίκτης αλλά η θέση. Το ζητά η προκήρυξη για την Κ-8 και είναι χρήσιμο παντού: ένα παιδί που παίζει 40 λεπτά μόνο ως αμυντικός δεν έχει πάρει ίση ευκαιρία με ένα που δοκιμάζει και κέντρο.
Ανά αγώνα ή ανά σεζόν
Το όριο των προκηρύξεων είναι ανά αγώνα: 20 λεπτά, 15 λεπτά, και στις Κ-8, Κ-9, Κ-10 αγωνίζονται όλοι. Αυτό το κρατάς σε κάθε αγώνα. Πάνω από το δάπεδο, η ισότητα μετριέται στη σεζόν. Παράδειγμα με 16 παιδιά στο 11x11: σε κάθε αγώνα έξι παίζουν ολόκληροι. Σε 8 αγώνες αυτό κάνει 8 × 6 = 48 ολόκληρες συμμετοχές, δηλαδή ακριβώς τρεις για κάθε παιδί. Μετά τους 8 αγώνες καθένα έχει παίξει 3 × 80 + 5 × 40 = 440 λεπτά, όσο ο μέσος όρος των 55 λεπτών επί 8 αγώνες. Χρειάζεσαι μόνο έναν πίνακα με το ποιος έπαιξε ολόκληρο τον προηγούμενο αγώνα.
Κάρτα αλλαγών για εκτύπωση
Γράψε τα ονόματα στην πρώτη στήλη, τύπωσε την κάρτα σε μισή σελίδα και βάλε την στον πάγκο. Οι κάρτες δείχνουν ένα παράδειγμα, όχι το μοναδικό σωστό πλάνο.
Κάρτα 1: Κ-10, 5x5, 8 παιδιά, 4 περίοδοι των 15 λεπτών (300 λεπτά παικτών). Το «×» σημαίνει ότι το παιδί παίζει την περίοδο. Σε κάθε περίοδο παίζουν πέντε, ο ένας από τους οποίους είναι ο τερματοφύλακας. Οι αλλαγές είναι ελεύθερες.
| Παιδί | Περίοδος 1 | Περίοδος 2 | Περίοδος 3 | Περίοδος 4 | Λεπτά |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | × | × | × | 45 | |
| 2 | × | × | × | 45 | |
| 3 | × | × | × | 45 | |
| 4 | × | × | × | 45 | |
| 5 | × | × | 30 | ||
| 6 | × | × | 30 | ||
| 7 | × | × | 30 | ||
| 8 | × | × | 30 | ||
| Σύνολο | 5 | 5 | 5 | 5 | 300 |
Έλεγχος: 4 × 45 + 4 × 30 = 180 + 120 = 300. Όλοι παίζουν πάνω από τα 15 λεπτά του ορίου. Στον επόμενο αγώνα δώσε τις 45 στα παιδιά 5 έως 8.
Κάρτα 2: Κ-12, 8x8, 12 παιδιά, 4 × 20 λεπτά (640 λεπτά παικτών), μία αλλαγή τεσσάρων παικτών στο ημίχρονο. Χρησιμοποιεί 4 από τις 8 αλλαγές και υποθέτει ότι το ημίχρονο είναι διακοπή.
| Ομάδα | Παιδιά | Λεπτά 0 έως 40 | Λεπτά 40 έως 80 | Λεπτά ανά παιδί | Σύνολο |
|---|---|---|---|---|---|
| Α, παίζει ολόκληρο | 4 | στο γήπεδο | στο γήπεδο | 80 | 320 |
| Β, βγαίνει στο λεπτό 40 | 4 | στο γήπεδο | πάγκος | 40 | 160 |
| Γ, μπαίνει στο λεπτό 40 | 4 | πάγκος | στο γήπεδο | 40 | 160 |
| Σύνολο | 12 | 8 | 8 | 640 |
Έλεγχος: 320 + 160 + 160 = 640 = 8 × 80. Όλοι έχουν τουλάχιστον 40 λεπτά, διπλάσια από το όριο των 20.
Κάρτα 3: Κ-14, 11x11, 16 παιδιά, 4 × 20 λεπτά (880 λεπτά παικτών), μία αλλαγή πέντε παικτών στο ημίχρονο. Χρησιμοποιεί 5 από τις 9 αλλαγές και μία από τις 3 διακοπές, αν το ημίχρονο μετράει ως διακοπή.
| Ομάδα | Παιδιά | Λεπτά 0 έως 40 | Λεπτά 40 έως 80 | Λεπτά ανά παιδί | Σύνολο |
|---|---|---|---|---|---|
| Α, παίζει ολόκληρο | 6 | στο γήπεδο | στο γήπεδο | 80 | 480 |
| Β, βγαίνει στο λεπτό 40 | 5 | στο γήπεδο | πάγκος | 40 | 200 |
| Γ, μπαίνει στο λεπτό 40 | 5 | πάγκος | στο γήπεδο | 40 | 200 |
| Σύνολο | 16 | 11 | 11 | 880 |
Έλεγχος: 480 + 200 + 200 = 880 = 11 × 80. Όλοι έχουν τουλάχιστον 40 λεπτά, διπλάσια από τα 20 της προκήρυξης. Στον επόμενο αγώνα άλλαξε ποιοι έξι παίζουν ολόκληροι.
Δύσκολες περιπτώσεις
Αγώνας κυπέλλου ή αγώνας με πίεση του αποτελέσματος
Στις προκηρύξεις που διάβασα δεν βρήκα εξαίρεση για κύπελλο ή νοκ άουτ: το ελάχιστο όριο ισχύει σε κάθε αγώνα. Στην Κ-12 και κάτω δεν υπάρχει καν αποτέλεσμα να προστατέψεις. Από την Κ-13 και πάνω το αν υπάρχει βαθμολογία το γράφει η προκήρυξη της ΕΠΣ σου. Η πρότασή μου: το δάπεδο το τηρείς και στον ημιτελικό. Αν θέλεις στα νοκ άουτ να παίξεις πιο αγωνιστικά, το κάνεις πάνω από το δάπεδο, και το ανακοινώνεις στη συνάντηση γονέων στην αρχή της σεζόν, όχι την ημέρα του αγώνα.
Πολύ μεγάλο ρόστερ
Ερώτηση: «Έχω 20 παιδιά. Δίνω σε όλους τα 20 λεπτά;» Στο 11x11 η προκήρυξη επιτρέπει ακριβώς 20 στο φύλλο αγώνα και 9 αλλαγές, άρα ναι, αλλά το πλάνο είναι σφιχτό. Παράδειγμα, με την υπόθεση ότι οι τρεις διακοπές είναι στα λεπτά 20, 40 και 60:
| Διακοπή | Βγαίνουν | Μπαίνουν | Λεπτά που παίζουν |
|---|---|---|---|
| Λεπτό 20 | 3 βασικοί | 3 αναπληρωματικοί | 20 οι πρώτοι, 60 οι δεύτεροι |
| Λεπτό 40 | 3 βασικοί | 3 αναπληρωματικοί | 40 και 40 |
| Λεπτό 60 | 3 βασικοί | 3 αναπληρωματικοί | 60 οι πρώτοι, 20 οι δεύτεροι |
| Χωρίς αλλαγή | 2 βασικοί | 80 |
Έλεγχος: κάθε κύμα δίνει 3 × 20 + 3 × 60 = 240, 3 × 40 + 3 × 40 = 240 και 3 × 60 + 3 × 20 = 240. Μαζί με τους δύο που παίζουν 80 είναι 720 + 160 = 880 = 11 × 80. Έξι παιδιά παίζουν ακριβώς το ελάχιστο των 20 λεπτών. Με 21 ή 22 παιδιά δεν χωρούν όλα στο φύλλο αγώνα. Τότε εναλλάσσεις ποιοι μένουν εκτός ανά αγώνα, και φροντίζεις το ίδιο παιδί να μην μένει εκτός δύο φορές στη σειρά.
Ο πιο αδύναμος παίκτης
Ο πιο αδύναμος παίκτης έχει το ίδιο ελάχιστο: 20 λεπτά στο 11x11 και στην Κ-12. Μπορείς να διαλέξεις πότε, όχι αν. Βάλε τον στο πρώτο ημίχρονο ή αμέσως μετά το ημίχρονο και όχι στο κρίσιμο φινάλε. Δούλεψε μαζί του στην προπόνηση έναν συγκεκριμένο ρόλο που του δίνει σιγουριά. Δες και το Counter-pressing: ασκήσεις για την Κ-13 και την Κ-14, που δείχνει πώς οι πιο αδύναμοι παίκτες παίρνουν συγκεκριμένους αμυντικούς ρόλους.
Το παιδί του προπονητή
Αν ο προπονητής είναι και πατέρας ενός παίκτη, η λύση είναι οργανωτική και όχι προσωπική. Κράτα έναν πίνακα με τα λεπτά κάθε παιδιού ανά αγώνα, ορατό σε όλους τους γονείς. Άφησε τον βοηθό να αποφασίζει για το παιδί του προπονητή. Και γράψε στη συνάντηση γονέων τον κανόνα που ισχύει για όλους: το ελάχιστο της προκήρυξης και το πλάνο σου.
Παίκτης που λείπει από τις προπονήσεις
Το όριο των 20 λεπτών γράφει «κάθε παιδί (βασικός ή αναπληρωματικός)». Αν το παιδί είναι στο φύλλο αγώνα, παίζει τουλάχιστον 20 λεπτά, ό,τι κι αν έχει κάνει στην προπόνηση. Η απουσία δεν δίνει δικαίωμα να το αφήσεις στον πάγκο κάτω από το όριο. Αν θέλεις η παρουσία να μετράει, κάν’ το με το πότε μπαίνει το παιδί: όποιος έλειψε αδικαιολόγητα ξεκινά στον πάγκο και μπαίνει στο πρώτο ημίχρονο, ώστε να συμπληρώσει τα λεπτά του. Ανακοίνωσε τον κανόνα πριν από τη σεζόν και εφάρμοσέ τον σε όλους με τον ίδιο τρόπο. Στις Κ-8, Κ-9 και Κ-10 δεν υπάρχει καν τέτοια δυνατότητα, γιατί παίζουν όλοι.
Το παιδί θέλει να σταματήσει
Πλάνο σε τέσσερα βήματα, μέσα σε μία εβδομάδα. Πρώτον, έλεγξε τα λεπτά: πόσο έπαιξε πραγματικά στους τελευταίους 4 αγώνες; Δεύτερον, μίλησε από κοντά με το παιδί και τους γονείς, όχι στο WhatsApp. Τρίτον, πες ειλικρινά πού το βλέπεις στην ομάδα και τι χρειάζεται για περισσότερο χρόνο. Τέταρτον, δώσε μία συγκεκριμένη δέσμευση: «Στους επόμενους 4 αγώνες παίζεις τουλάχιστον 30 λεπτά.» Τήρησέ την. Για το γιατί χάνονται ειδικά τα παιδιά που ωριμάζουν αργότερα, δες τον οδηγό μας για το ταλέντο στο παιδικό ποδόσφαιρο.
Για γονείς: τρεις ερωτήσεις και ειλικρινείς απαντήσεις
Αν ήρθες εδώ ως γονέας: μίλησε πρώτα με τον προπονητή του παιδιού σου, από κοντά, και αν δεν θέλει να μιλήσει, με τον υπεύθυνο της ακαδημίας. Δουλεύει καλύτερα από τις κατηγορίες στην ομάδα των γονέων.
1. Γιατί το παιδί μου παίζει λιγότερο από τα άλλα; Στις Κ-8, Κ-9 και Κ-10 αυτό δεν πρέπει να συμβαίνει: η προκήρυξη της ΕΠΣ Μακεδονίας θέλει να αγωνίζονται όλοι, και στις Κ-9 και Κ-10 τουλάχιστον 15 λεπτά. Στις Κ-13 έως Κ-16 το δάπεδο είναι 20 λεπτά. Πάνω από αυτό η κατανομή είναι απόφαση του προπονητή και οι λόγοι μπορεί να είναι η φόρμα, η θέση ή το μέγεθος του ρόστερ. Ζήτησε τα λεπτά των τριών τελευταίων αγώνων. Ένας προπονητής που παίρνει τη δουλειά στα σοβαρά τα έχει.
2. Είναι γραμμένος κανόνας ότι πρέπει να παίζει το μισό; Όχι. Στις προκηρύξεις που διάβασα δεν υπάρχει ποσοστό. Υπάρχει ελάχιστο σε λεπτά: 20 στις Κ-13 έως Κ-16 και 15 στις Κ-9 και Κ-10, στην ΕΠΣ Μακεδονίας. Αν το παιδί σου έπαιξε λιγότερο, ρώτησε τον προπονητή αν η προκήρυξη της δικής σου ΕΠΣ έχει το ίδιο όριο. Εδώ έχεις έναν αριθμό να αναφέρεις και όχι μια εντύπωση.
3. Τι κάνω αν θέλει να σταματήσει; Τρία βήματα. Ρώτησε το παιδί αν αγαπά ακόμη το ποδόσφαιρο ή αν το πρόβλημα είναι μόνο ο χρόνος στην ομάδα. Μίλησε με τον προπονητή και ζήτησε συγκεκριμένη δέσμευση για τους επόμενους αγώνες. Και σκέψου την αλλαγή ακαδημίας ως επιλογή. Η πλήρης εγκατάλειψη του αθλητισμού είναι η χειρότερη λύση. Για τη συζήτηση με τον προπονητή δες το Δύσκολοι γονείς στο παιδικό ποδόσφαιρο.
Επόμενο βήμα: σχεδίασε τη σεζόν και κράτα τα λεπτά
Τρεις ενέργειες για τον επόμενο αγώνα. Πρώτον, τύπωσε μία από τις τρεις κάρτες και σημείωσε πριν από τον αγώνα ποιος παίζει ποια περίοδο. Δεύτερον, μετά τον αγώνα γράψε τα λεπτά κάθε παιδιού και σύγκρινέ τα με το δάπεδο της προκήρυξης: 20 ή 15 λεπτά. Τρίτον, ανακοίνωσε στη συνάντηση γονέων το πλάνο και τους κανόνες για τα δύσκολα, όπως το κύπελλο.
Το AreaCopa σχεδιάζει αγώνες, διάρκεια αγώνων και διαλείμματα για κάθε ομάδα ενός τουρνουά. Ποιος παίζει πότε, το αποφασίζεις εσύ με την κάρτα αλλαγών.
Σχεδίασε το τουρνουά σουΔωρεάν και χωρίς εγγραφήΤετράδιο εργασίας για λήψη
Το τετράδιο εργασίας σε PDF συγκεντρώνει τα εργαλεία για εκτύπωση: κάρτα αλλαγών για την ημέρα του αγώνα, δομή καταγραφής της σεζόν, σενάριο για τη συνάντηση γονέων και πλάνο για τις δύσκολες περιπτώσεις. Η κάρτα του PDF είναι ουδέτερη ως προς τη μορφή, με τέσσερα τέταρτα του αγώνα και 16 γραμμές. Για αγώνα 4 × 20 λεπτών κάθε τέταρτο είναι μία περίοδος των 20 λεπτών.
Fair Playing Time – WorkbookSubstitution card, tracker, parents evening, hard cases, club policyΛήψη PDFΠηγές και περαιτέρω βιβλιογραφία
Προκηρύξεις των ΕΠΣ:
- ΕΠΣ Μακεδονίας (3 Σεπτεμβρίου 2026). Προκήρυξη Υποδομών 2026-27. Πηγή για τις μορφές και τη διάρκεια, το ελάχιστο όριο των 20 και 15 λεπτών, τα φύλλα αγώνα και τις αλλαγές ανά κατηγορία.
- ΕΠΣ Έβρου (απόφαση ΔΣ 3 Ιουλίου 2025). Προκήρυξη πρωταθλημάτων αναπτυξιακών ηλικιών 2025-26. Πηγή για το όριο των 20 λεπτών στις Κ-16, Κ-14 και Κ-12 και για το μετάλλιο σε κάθε παιδί της Κ-10.
Διάβασε επίσης:
- Διάρκεια αγώνα ανά ηλικιακή κατηγορία: η διάρκεια και οι μορφές των αγώνων ανά κατηγορία.
- Οι μορφές παιχνιδιού στο παιδικό ποδόσφαιρο 2026: οι μικρές μορφές με διαγράμματα.
- Οδηγός προπονητή για το Funino: εναλλαγές σε μικρές ομάδες.
- Διοργάνωση τουρνουά ποδοσφαίρου: η πλήρης λίστα ελέγχου: χρονοδιάγραμμα και πρόγραμμα αγώνων χωρίς χάος της τελευταίας στιγμής.
- Κλίμα κινήτρων: νίκη ή εξέλιξη;: γιατί το κλίμα στην προπόνηση κρίνει την εξέλιξη.



