Συστήματα 7x7 στο παιδικό ποδόσφαιρο: διάταξη 2-3-1, 3-2-1 και 3-3

Τα παιδιά σου παίζουν το Σάββατο 5x5 ή 8x8, όπως κάθε τμήμα ακαδημίας στα πρωταθλήματα των ΕΠΣ. Ύστερα έρχεται η πρόσκληση για ένα τουρνουά, και στον κανονισμό γράφει 7x7. Δύο παίκτες παραπάνω ή ένας λιγότερος από ό,τι έχεις συνηθίσει, άλλο γήπεδο, και στην άκρη του ο πρώτος πατέρας ρωτά με τι σύστημα παίζετε.

Πρώτα η ειλικρινής απάντηση: η ΕΠΟ δεν έχει 7x7 στις αναπτυξιακές ηλικίες. Στην Κύπρο η ΚΟΠ το έχει, και στη Γερμανία το παίζουν οι Κ-10 και Κ-11. Το άρθρο απευθύνεται λοιπόν σε προπονήτριες και προπονητές που συναντούν τη μορφή σε τουρνουά, στην Κύπρο ή στην προπόνηση, και σου δίνει όσα χρειάζεσαι πριν από τη σέντρα:

• πού παίζεται το 7x7 και ποιος το αποφασίζει
• γήπεδο, διάρκεια και κανόνες δίπλα στο 5x5 και το 8x8
• το 7x7 στο μεγαλύτερο γήπεδο και το επόμενο βήμα
• τα τρία συστήματα 2-3-1, 3-2-1 και 3-3 με τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία τους
• πώς στήνεις την ομάδα και παίζει παρ’ όλα αυτά κάθε παιδί σε κάθε θέση
• ένα πλάνο τεσσάρων εβδομάδων ως τον πρώτο αγώνα

7x7: ποιος το παίζει και ποιος αποφασίζει

Οι κανόνες της ΕΠΟ για τις αναπτυξιακές ηλικίες ορίζουν μία μορφή παιχνιδιού ανά ηλικία. Οι Κ-9 και Κ-10 παίζουν 5x5, δηλαδή τέσσερις παίκτες και τερματοφύλακας. Οι Κ-11, Κ-12 και Κ-13 παίζουν 8x8, δηλαδή επτά παίκτες και τερματοφύλακας. Από την Κ-14 παίζεται 11x11. Σκαλοπάτι με επτά παίκτες δεν υπάρχει ανάμεσα. Πώς δένουν οι μορφές μεταξύ τους, το διαβάζεις στην επισκόπηση για τις μορφές παιχνιδιού στο παιδικό ποδόσφαιρο 2026.

Το 7x7 το συναντάς παρ’ όλα αυτά σε τρία σημεία:

• Σε τουρνουά που το ορίζει το ίδιο. Διάβασε τον κανονισμό του τουρνουά: εκεί γράφονται το γήπεδο, η διάρκεια και οι κανόνες που ισχύουν εκείνη τη μέρα.
• Στην Κύπρο. Η ΚΟΠ, στην προκήρυξη των δράσεων Grassroots για το 2025-2026, ορίζει 7x7 για την Κ-10 (κατηγορία Eagles), για την Κ-11 (Eagles και Lions) και για την Κ-12 (κατηγορία Lions). Η ΚΟΠ γράφει τις ηλικίες με το έτος γέννησης των παιδιών. Άλλες ομάδες των Κ-10 και Κ-11 παίζουν 5x5, και στην Κ-12 παίζεται και 9x9.
• Στη Γερμανία. Η γερμανική ομοσπονδία (DFB) επιτρέπει στις Κ-10 και Κ-11 τέσσερις μορφές: 7x7, 6x6, 5x5 και 4x4. Ποια παίζεται το αποφασίζει η περιφερειακή ομοσπονδία. Η Κάτω Σαξονία παίζει κατά κανόνα με τέσσερις παίκτες και τερματοφύλακα και δέχεται το 7x7 μόνο με αίτηση. Η Έσση προτιμά το 6x6, η Βυρτεμβέργη κρατά το 7x7, και η Σαξονία το παίζει μόνο στις Κ-12 και Κ-13.

Το 7x7 το βλέπεις γραμμένο και στα ιδιωτικά γήπεδα, που διοργανώνουν δικά τους τουρνουά και πρωταθλήματα για παρέες ενηλίκων. Εκείνο το παιχνίδι έχει τους κανόνες του κάθε γηπέδου και δεν είναι το θέμα αυτού του άρθρου.

Για σένα αυτό σημαίνει: τα συστήματα που ακολουθούν ισχύουν παντού όπου παίζουν επτά εναντίον επτά. Οι κανόνες ισχύουν μόνο εκεί όπου το γράφει ο διοργανωτής. Αν ο κανονισμός γράφει 6x6, βγάζεις από κάθε σύστημα έναν παίκτη και η αρχή μένει ίδια.

Γήπεδο, διάρκεια και κανόνες στο 7x7

Οι δύο μορφές της ΕΠΟ για τη σεζόν 2026-2027, και ανάμεσά τους το 7x7 όπως το ορίζουν η ΚΟΠ και η DFB:

Η μορφή και η διάρκεια του 5x5 και του 8x8 είναι της ΕΠΟ. Το γήπεδο, η εστία και η μπάλα είναι της προκήρυξης της ΕΠΣ Μακεδονίας, γι’ αυτό δες την προκήρυξη της ΕΠΣ σου για τις δικές σου διαστάσεις.

Τι αλλάζει για τα παιδιά σου; Αν έρχονται από το 5x5, το γήπεδο μεγαλώνει από 875 τετραγωνικά μέτρα σε περίπου 1.800 στην Κύπρο και 1.900 στη Γερμανία, δηλαδή στο διπλάσιο. Αν έρχονται από το 8x8, έχουν λιγότερο χώρο από τα 2.400 τετραγωνικά μέτρα που ξέρουν, και το οφσάιντ, που το έμαθαν στην Κ-11, μπορεί να μην ισχύει.

Οφσάιντ και πάσα στον τερματοφύλακα

Η προκήρυξη της ΚΟΠ ορίζει ότι στο 7x7 δεν ισχύει το οφσάιντ. Ο επιθετικός σου μπορεί λοιπόν να στέκεται όπου θέλει. Στη Γερμανία ο κανονισμός της DFB δεν λέει τίποτα για το οφσάιντ και το αφήνει στις περιφερειακές ομοσπονδίες. Η Κάτω Σαξονία, η Έσση και η Σαξονία γράφουν ρητά ότι στις Κ-10 και Κ-11 δεν υπάρχει.

Με τον κανόνα της πάσας στον τερματοφύλακα συμβαίνει το αντίθετο: ισχύει σχεδόν παντού. Η ΚΟΠ γράφει ότι, όταν ένας συμπαίκτης γυρίζει την μπάλα στον τερματοφύλακα, εκείνος δεν μπορεί να την πιάσει με τα χέρια. Το ίδιο εφαρμόζουν η Κάτω Σαξονία και η Έσση. Το ξέρουν και τα δικά σου παιδιά, γιατί οι κανόνες της ΕΠΟ το ορίζουν ήδη στο 5x5: την πρώτη φορά το παιχνίδι σταματά και γίνεται εξήγηση, στην επανάληψη δίνεται ελεύθερο χτύπημα. Για το στήσιμο της ομάδας αυτό μετράει περισσότερο από όσο ακούγεται, γιατί ο τερματοφύλακάς σου γίνεται ο έβδομος παίκτης στο χτίσιμο του παιχνιδιού.

Η μπάλα εκτός πλάγιας γραμμής

Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη διαφορά για ένα παιδί από ελληνική ακαδημία. Σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΠΟ, έως και την Κ-13 η μπάλα επανέρχεται από την πλάγια γραμμή με το πόδι, με οδήγημα ή με μικρή πάσα. Στο γερμανικό 7x7 εκτελείται πλάγιο άουτ με τα χέρια. Η προκήρυξη της ΚΟΠ δεν έχει ειδική ρύθμιση για την πλάγια γραμμή στο 7x7 και γράφει ότι ισχύουν όλοι οι υπόλοιποι κανονισμοί ποδοσφαίρου. Ρώτησε λοιπόν τον διοργανωτή πριν από τον πρώτο αγώνα.

Αλλαγές και παιδιά που περιμένουν

Στο 7x7 της DFB δεν κάθεται κανείς στον πάγκο. Τα παιδιά που δεν είναι στον μεγάλο αγώνα παίζουν σε ένα διπλανό γήπεδο 2x2 ή 3x3. Στον αγώνα πρωταθλήματος μπαίνουν στον μεγάλο αγώνα μετά από επτά λεπτά, σε φεστιβάλ και τουρνουά μετά από τρία, και μια νίκη στο διπλανό γήπεδο μετρά ως επιπλέον γκολ. Μια περίοδος 15 λεπτών βγάζει έτσι περίπου δύο εναλλαγές.

Η ΚΟΠ δίνει στο 7x7 απεριόριστες αλλαγές και ζητά από κάθε ομάδα τουλάχιστον εννέα παιδιά. Όταν η διαφορά φτάσει τα τρία γκολ, η ομάδα που είναι πίσω στο σκορ βάζει έναν επιπλέον παίκτη. Τον ίδιο μηχανισμό τον ξέρεις από το 5x5 της ΕΠΟ, εκεί στα τέσσερα γκολ. Πώς μοιράζεις δίκαια τον χρόνο σε κάθε περίπτωση, το δείχνει το άρθρο Δίκαιος χρόνος συμμετοχής στο παιδικό ποδόσφαιρο.

Αποτελέσματα και βαθμολογία

Σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΠΟ, έως και την Κ-13 δεν ανακοινώνονται τα αποτελέσματα των αγώνων και δεν υπάρχουν βαθμολογίες. Η βαθμολογία αρχίζει στην Κ-14. Οι ΕΠΣ το εφαρμόζουν διαφορετικά, γι’ αυτό δες την προκήρυξη της ΕΠΣ σου. Η ΚΟΠ προκηρύσσει τις δράσεις της χωρίς βαθμολογίες και προκρίσεις για όλες τις ηλικίες. Στη Γερμανία το ρυθμίζει κάθε περιφερειακή ομοσπονδία: η Βυρτεμβέργη επιτρέπει αποτελέσματα και βαθμολογίες στις μορφές έως 5x5 (στο 7x7 έχει πρωταθλήματα περιφέρειας), η Σαξονία τις απαγορεύει στις Κ-10 και Κ-11, και η Έσση δεν δημοσιεύει τα αποτελέσματα των νέων μορφών αγώνων, ενώ τα πρωταθλήματα των E-Junioren παραμένουν επιτρεπτά.

7x7 σε μεγαλύτερο γήπεδο και το επόμενο βήμα

Το 7x7 δεν τελειώνει υποχρεωτικά στην Κ-11. Για τις Κ-12 και Κ-13 ο κανονισμός ακαδημιών της DFB προτείνει τρεις μορφές: το 9x9 από περιοχή σε περιοχή, ένα 8x8 κατά πλάτος σε μισό κανονικό γήπεδο και ένα 7x7 σε περίπου 50 × 65 μέτρα. Οι εστίες είναι 5 μέτρα πλάτος και 2 μέτρα ύψος. Ο κανονισμός μιλά εκεί για αγώνες πρωταθλήματος. Η Σαξονία, για παράδειγμα, παίζει στις Κ-12 και Κ-13 μόνο 7x7.

Στην Κύπρο η Κ-12 της κατηγορίας Lions παίζει 7x7 στο ίδιο γήπεδο των 45 × 40 μέτρων. Οι υπόλοιπες ομάδες της Κ-12 και ομάδες της Κ-13 παίζουν 9x9 σε 60 × 40 μέτρα, δηλαδή τρία ενωμένα γήπεδα futsal, πάλι με 2 × 25 λεπτά. Στην Ελλάδα το βήμα μετά το 5x5 είναι το 8x8.

Για το σύστημά σου ο αριθμός των παικτών δεν αλλάζει, ο χώρος όμως αλλάζει. Ένα γήπεδο 50 × 65 μέτρα έχει περίπου 3.250 τετραγωνικά μέτρα, γύρω στο 70 τοις εκατό περισσότερα από το γερμανικό γήπεδο των Κ-10 και Κ-11. Δύο αμυντικοί δύσκολα καλύπτουν αυτό το πλάτος, οπότε εκεί ταιριάζουν καλύτερα τρεις. Το ίδιο ισχύει στο γήπεδο της ΚΟΠ, που με 40 μέτρα είναι πιο φαρδύ από το γερμανικό. Αν η ομάδα σου περνά στο 9x9, τα συστήματα θα τα βρεις στο άρθρο για τα συστήματα 9x9 για Κ-12/Κ-13.

Τι πρέπει να μάθουν τα παιδιά στο 7x7

Πριν διαλέξεις σύστημα, αξίζει μια ματιά σε αυτό που θέλουν οι ομοσπονδίες για αυτές τις ηλικίες. Το 7x7 βρίσκεται ανάμεσα σε δύο μορφές που οι κανόνες της ΕΠΟ περιγράφουν καθαρά:

1. Στο 5x5 τα παιδιά είναι αμυντικοί ή επιθετικοί. Όλοι οι παίκτες πρέπει να δοκιμάσουν να αγωνίζονται σε διαφορετικούς ρόλους.
2. Στο 8x8 εμφανίζονται τρεις γραμμές. Οι παίκτες έχουν συγκεκριμένο ρόλο με βάση τη θέση, και η ΕΠΟ προτείνει να δοκιμάζουν να παίζουν σε διαφορετικές θέσεις.

Η ΚΟΠ δεν γράφει τίποτα για θέσεις. Γράφει όμως ότι στους αγώνες Grassroots πρέπει να δίνεται πάντα στα παιδιά ίσος χρόνος συμμετοχής, ανεξάρτητα από τις ικανότητές τους. Ο κανονισμός της DFB ονομάζει για τις Κ-10 και Κ-11 τρεις αρχές: μεταβλητές συνθήκες, κατανόηση του ποδοσφαίρου σε διαφορετικές καταστάσεις, και το να μαθαίνουν τα παιδιά να διαχειρίζονται τη νίκη και την ήττα. Η ομοσπονδία της Βυρτεμβέργης το λέει με ένα σύνθημα, σε φυλλάδιο για μορφές έως 5x5: κάθε παιδί παίζει σε κάθε θέση.

Για συστήματα δεν γράφει καμία, και αυτό δεν είναι παράλειψη. Πώς ταιριάζει τότε ένα άρθρο για συστήματα; Επτά παιδιά χρειάζονται σε 1.800 ή 1.900 τετραγωνικά μέτρα μια τάξη, αλλιώς τρέχουν όλα πίσω από την μπάλα. Το σύστημα τους δίνει αυτή την τάξη. Λέει μόνο πού στέκεται ο καθένας στη σέντρα. Η Βυρτεμβέργη στρέφεται εναντίον των σταθερών ρόλων για παιδιά εννέα και δέκα ετών και η Σαξονία απορρίπτει τακτικές σαν των ενηλίκων, και σταθερούς ρόλους δεν χρειάζεσαι. Έτσι εννοούνται τα συστήματα που ακολουθούν.

Σύστημα 2-3-1: η ισορροπημένη βάση

Διάταξη: τερματοφύλακας, δύο αμυντικοί ο ένας δίπλα στον άλλον, μπροστά τους τρεις μέσοι σε όλο το πλάτος, μπροστά ένας επιθετικός. Κάποιοι γράφουν και τον τερματοφύλακα, οπότε το ίδιο σύστημα διαβάζεται 1-2-3-1. Εδώ μετράμε μόνο τους παίκτες γηπέδου.

Ιδέα παιχνιδιού: Το 2-3-1 μοιράζει τους έξι παίκτες γηπέδου σε τρεις γραμμές. Όποιος έχει την μπάλα βρίσκει σχεδόν πάντα δύο συμπαίκτες κοντά του: έναν διαγώνια μπροστά του και έναν δίπλα του. Οι δύο ακραίοι μέσοι ανεβοκατεβαίνουν την πλάγια γραμμή, ο κεντρικός συνδέει την άμυνα με την επίθεση.

Πλεονεκτήματα:

• Ισορροπία ανάμεσα σε επίθεση και άμυνα, γι’ αυτό είναι η συνηθισμένη πρώτη επιλογή
• Πολλά τρίγωνα για πάσα, πίσω, στο κέντρο και μπροστά
• Τρεις γραμμές σε βάθος, το παιχνίδι προχωρά βήμα βήμα προς τα μπρος
• Οι ακραίοι μέσοι μαθαίνουν και τις δύο κατευθύνσεις, κάτι που βοηθά αργότερα στο 8x8 και στο 9x9

Μειονεκτήματα:

• Μόνο δύο αμυντικοί, το πλάτος πίσω καλύπτεται δύσκολα
• Κάθε άκρο έχει μόνο έναν παίκτη
• Αν οι μέσοι δεν γυρίσουν όταν χαθεί η μπάλα, οι αμυντικοί μένουν μόνοι απέναντι στην αντεπίθεση
• Ο επιθετικός μπορεί να μείνει πολλή ώρα χωρίς μπάλα, αν δεν τον στηρίζει το κέντρο

Πότε ταιριάζει: Όταν η ομάδα σου θέλει να παίζει συνδυαστικά και έχεις δύο παιδιά που μένουν ήρεμα πίσω. Για τις περισσότερες ομάδες αυτής της ηλικίας το 2-3-1 είναι το σύστημα με το οποίο ξεκινάς.

Σύστημα 3-2-1: περισσότερη ασφάλεια πίσω

Διάταξη: τερματοφύλακας, τρεις αμυντικοί σε μία γραμμή, δύο μέσοι μπροστά τους, μπροστά ένας επιθετικός.

Ιδέα παιχνιδιού: Το 3-2-1 ανταλλάσσει έναν μέσο με έναν τρίτο αμυντικό. Η ομάδα στέκεται πίσω πιο κοντά. Προς τα μπρος το παιχνίδι περνά από τους δύο ακραίους αμυντικούς, που ανεβαίνουν στην επίθεση μόλις η μπάλα είναι ασφαλής.

Πλεονεκτήματα:

• Πιο συμπαγές αμυντικά, ο άξονας περνιέται δύσκολα
• Τρεις αμυντικοί καλύπτουν το πλάτος του γηπέδου
• Δίνει σιγουριά σε παιδιά που με δύο αμυντικούς νιώθουν ότι δεν τα βγάζουν πέρα
• Προετοιμάζει για την άμυνα τριών, με την οποία παίζουν και τα δύο βασικά συστήματα της DFB για το 9x9

Μειονεκτήματα:

• Μπροστά λείπει το πλάτος, το επιθετικό άκρο μένει συχνά άδειο
• Πολύ μεγάλες αποστάσεις για τους ακραίους αμυντικούς, αν πρέπει και να επιτίθενται
• Αν οι ακραίοι αμυντικοί μείνουν πίσω, το παιχνίδι γίνεται παθητικό
• Μόνο τρία παιδιά μπροστά από την μπάλα, στην επίθεση λείπουν επιλογές πάσας

Πότε ταιριάζει: Όταν η ομάδα σου δέχεται πολλά γκολ από αντεπιθέσεις, όταν παίζετε με αισθητά πιο δυνατούς αντιπάλους, ή όταν το γήπεδο είναι φαρδύ, όπως τα 40 μέτρα της ΚΟΠ και το γερμανικό 7x7 των Κ-12 και Κ-13.

Σύστημα 3-3: δύο γραμμές για το ξεκίνημα

Διάταξη: τερματοφύλακας, τρεις αμυντικοί, τρεις επιθετικοί. Κέντρο δεν υπάρχει.

Ιδέα παιχνιδιού: Το 3-3 τα παιδιά σου το ξέρουν στον πυρήνα του από το 5x5, όπου σύμφωνα με την ΕΠΟ είναι αμυντικοί ή επιθετικοί: μία γραμμή πίσω, μία γραμμή μπροστά. Κάθε παιδί έχει έναν συμπαίκτη μπροστά ή πίσω του και μια καθαρή πλευρά.

Πλεονεκτήματα:

• Το πλάτος καλύπτεται καλά μπροστά και πίσω
• Εξηγείται πολύ εύκολα, ακόμη και στην πρώτη προπόνηση μετά τις διακοπές
• Κάθε παιδί έχει μια πλευρά και έναν συμπαίκτη, και αυτό το βοηθά να προσανατολιστεί

Μειονεκτήματα:

• Λίγα τρίγωνα για πάσα, ιδίως για τους ακραίους
• Μόνο δύο γραμμές σε βάθος, ο χώρος ανάμεσα μένει άδειος
• Η μακρινή μπαλιά από πίσω προς τα μπρος γίνεται η πιο εύκολη λύση

Πότε ταιριάζει: Στις πρώτες δύο με τρεις εβδομάδες, όσο το μεγαλύτερο γήπεδο είναι ακόμη καινούργιο. Μετά αξίζει το βήμα στο 2-3-1, γιατί η τρίτη γραμμή είναι αυτή που κάνει δυνατό το συνδυαστικό παιχνίδι.

Ποιο σύστημα ταιριάζει στο ρόστερ σου;

Αυτές οι ερωτήσεις βοηθούν στην απόφαση:

1. Πόσο καινούργιο είναι το 7x7 για τα παιδιά σου; Εντελώς καινούργιο: ξεκίνα με 3-3 και άλλαξε μετά από λίγες εβδομάδες. Το έχουν παίξει ήδη μια σεζόν: κατευθείαν 2-3-1.
2. Πόσο σίγουροι είναι οι αμυντικοί σου; Δύο παιδιά ήρεμα με την μπάλα: 2-3-1. Πολλά γκολ από αντεπιθέσεις: 3-2-1, ώσπου να βελτιωθεί η συνεννόηση.
3. Πόσο αντέχουν στο τρέξιμο οι ακραίοι σου; Αν τους αρέσει να ανεβοκατεβαίνουν τη γραμμή, ανήκουν στο κέντρο του 2-3-1. Αν λείπει η αντοχή, το 3-3 τους ξεκουράζει με μικρότερες αποστάσεις.

Αν συναντάς το 7x7 για πρώτη φορά, το 2-3-1 είναι η επιλογή που αντέχει περισσότερο. Μοιράζει τα παιδιά ομοιόμορφα στο γήπεδο και προετοιμάζει καλύτερα για τις τρεις γραμμές του 8x8 και του 9x9.

Στήνεις την ομάδα και αλλάζεις θέσεις

Έτσι εφαρμόζεται η πρόταση της ΕΠΟ για τις διαφορετικές θέσεις χωρίς να χαθεί η τάξη: οι επτά θέσεις μένουν, αλλάζει το ποιος στέκεται σε καθεμία.

Το πιο εύκολο είναι να δουλέψεις με περιόδους. Τις ξέρεις από τα πρωταθλήματα της ΕΠΣ σου, όπου το 5x5 και το 8x8 παίζονται σε τέσσερις περιόδους, και το γερμανικό 7x7 έχει κι αυτό τέσσερις των 15 λεπτών. Μετά από κάθε περίοδο κάθε παιδί προχωρά μία θέση: ο αριστερός αμυντικός πηγαίνει αριστερός μέσος, ο αριστερός μέσος επιθετικός, ο επιθετικός στην εστία. Στα δύο ημίχρονα των 25 λεπτών της ΚΟΠ φτιάχνεις τις τέσσερις περιόδους μόνος σου, με μια αλλαγή θέσεων στη μέση κάθε ημιχρόνου και μία στο ημίχρονο.

Σε αυτό βοηθούν τα εξής:

• Η εστία ανήκει στην εναλλαγή. Σε αυτή την ηλικία κανείς δεν είναι ακόμη τερματοφύλακας. Όποιος στάθηκε στην εστία ξέρει αργότερα ως παίκτης γηπέδου πώς είναι να δέχεσαι μια πάσα προς τα πίσω.
• Γράψε τη σειρά από πριν. Στην άκρη του γηπέδου αλλιώς ξεχνάς τα παιδιά που είναι ήσυχα.
• Πες στους γονείς το γιατί. Ένα παιδί που βάζει τρία γκολ στην επίθεση και στην επόμενη περίοδο παίζει άμυνα προκαλεί ερωτήσεις. Η απάντηση βρίσκεται στους κανόνες της ΕΠΟ: οι παίκτες προτείνεται να δοκιμάζουν διαφορετικές θέσεις.

Την ίδια στάση έχει το άρθρο για το Funino στο παιδικό ποδόσφαιρο, από όπου πολλά παιδιά ξέρουν ήδη την εναλλαγή.

Τέσσερις εβδομάδες ως το πρώτο 7x7

Ένα πλάνο για ομάδα που έρχεται από το 5x5 ή το 8x8:

Εβδομάδα 1: γνωριμία με το γήπεδο. Κάθε προπόνηση αρχίζει με δέκα λεπτά ελεύθερο παιχνίδι σε γήπεδο με τις διαστάσεις του τουρνουά, χωρίς οδηγίες. Τα παιδιά του 5x5 πρέπει να νιώσουν πόσο μακριά είναι η άλλη εστία. Τα παιδιά του 8x8 πρέπει να νιώσουν ότι ο αντίπαλος φτάνει πιο γρήγορα.

Εβδομάδα 2: μία φορά σε κάθε θέση. Στήσε την ομάδα σε 3-3 και κάθε πέντε λεπτά όλοι προχωρούν μία θέση, μαζί και η εστία. Στο τέλος της εβδομάδας κάθε παιδί έχει παίξει πίσω, μπροστά και τερματοφύλακας.

Εβδομάδα 3: ό,τι είναι καινούργιο. Αν ο κανονισμός του τουρνουά θέλει πλάγιο άουτ με τα χέρια, δούλεψέ το, γιατί στους αγώνες της ΕΠΣ τα παιδιά σου επαναφέρουν την μπάλα με το πόδι. Τη σωστή εκτέλεση τη βρίσκεις στο άρθρο για το πλάγιο άουτ. Μαζί δούλεψε το χτίσιμο από τον τερματοφύλακα: με τον κανόνα της πάσας πρέπει να μπορεί να υποδεχτεί την μπάλα με το πόδι και να τη δώσει παρακάτω. Ένα παιχνίδι για αυτό και πέντε ακόμη θα βρεις στις ασκήσεις για το 7x7.

Εβδομάδα 4: ο πρώτος αγώνας. Μπες με καθαρό σύστημα, κατά προτίμηση 2-3-1, και κράτα την εναλλαγή σου, ακόμη κι όταν ο αγώνας είναι κλειστός. Μετά τον αγώνα συζητήστε ακριβώς ένα πράγμα που πήγε καλά και ένα που θέλετε να δουλέψετε. Ο πρώτος αγώνας στη νέα μορφή θα είναι ακατάστατος, και αυτό είναι μέρος της μάθησης.

Συνηθισμένα λάθη στο 7x7

Πέντε λάθη που μπορείς να αποφύγεις:

• Κλειδώνεις θέσεις. Όποιος στα εννέα του είναι «ο αμυντικός» μένει συχνά αμυντικός για χρόνια. Η Βυρτεμβέργη θέλει το αντίθετο, και τα παιδιά επίσης.
• Οι πιο δυνατοί στον άξονα, οι πιο αδύναμοι στα άκρα. Έτσι κερδίζεις αγώνες και παίρνεις από τα παιδιά στα άκρα τις επαφές με την μπάλα που τις χρειάζονται περισσότερο από όλους.
• Αφήνεις τον τερματοφύλακα έξω από το παιχνίδι. Με τον κανόνα της πάσας είναι μέρος του χτισίματος. Ένας τερματοφύλακας που μόνο διώχνει την μπάλα μακριά μαθαίνει σε αυτή την ηλικία το λάθος πράγμα.
• Δεν ξέρεις τους κανόνες του διοργανωτή. Οφσάιντ ή όχι, πλάγιο άουτ με τα χέρια ή με το πόδι, υποχώρηση του αντιπάλου στο άουτ: τέτοιες λεπτομέρειες κρίνουν τη μέρα του αγώνα αν θα έχεις φασαρία ή ησυχία.
• Προπονείς σαν να ήταν 11x11. Οι σέντρες, οι κεφαλιές και οι παγίδες του οφσάιντ δεν έχουν θέση στο 7x7. Το δύο εναντίον ενός, η ντρίμπλα και η πρώτη πάσα προς τα μπρος έχουν, για παράδειγμα με τις ασκήσεις ντρίμπλας για Κ-9 έως Κ-11.

Για να συνηθίσουν τα παιδιά τη μορφή, αξίζει ένα μικρό τουρνουά με δύο ή τρεις γειτονικές ακαδημίες. Ρώτησε πρώτα την ΕΠΣ σου αν το τουρνουά χρειάζεται άδεια. Ένα εργαλείο όπως το AreaCopa σου φτιάχνει το πρόγραμμα αγώνων και τις ώρες έναρξης σε λίγα λεπτά, χωρίς φύλλα Excel.

Το σύστημα είναι μια διάταξη εκκίνησης

Στο 7x7 το σύστημα περιγράφει πού στέκεται η ομάδα σου στη σέντρα, και όχι τι θα γίνει κάποτε ένα παιδί εννέα ετών. Το 3-3 για τις πρώτες εβδομάδες, το 2-3-1 ως βάση, το 3-2-1 για περισσότερη ασφάλεια, και σε καθένα από αυτά τα παιδιά προχωρούν μία θέση από περίοδο σε περίοδο.

Το αν η ομάδα σου θα παίξει 7x7 το γράφει ο κανονισμός του τουρνουά ή, στην Κύπρο, η προκήρυξη της ΚΟΠ, μαζί με το οφσάιντ, την πάσα στον τερματοφύλακα και την επαναφορά από την πλάγια γραμμή. Στα πρωταθλήματα της ΕΠΣ σου συνεχίζεις με 5x5 και 8x8, και όπου ο δρόμος πηγαίνει στο 9x9, τα συστήματα αλλάζουν ξανά.

Για το πρώτο τουρνουά της ομάδας σου η εφαρμογή για πρόγραμμα αγώνων τουρνουά ακαδημιών αναλαμβάνει το πρόγραμμα αγώνων, τα γήπεδα και τον σύνδεσμο για τους γονείς.

Πηγές

Οι ελληνικοί κανόνες προέρχονται από την ΕΠΟ και την προκήρυξη της ΕΠΣ Μακεδονίας, οι κυπριακοί από την προκήρυξη της ΚΟΠ, οι γερμανικοί από τους κανονισμούς της DFB και τεσσάρων περιφερειακών ομοσπονδιών.

1. Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (σεζόν 2026-2027). Κανόνες διεξαγωγής αγώνων ποδοσφαίρου αναπτυξιακών ηλικιών (Grassroots). Πηγή για το 5x5 και το 8x8, τη διάρκεια, το οφσάιντ, την πάσα στον τερματοφύλακα, τις ζώνες ανάπτυξης, την επαναφορά με το πόδι, τις θέσεις και τον κανόνα για αποτελέσματα και βαθμολογίες.
2. ΕΠΣ Μακεδονίας (3 Σεπτεμβρίου 2026). Προκήρυξη πρωταθλημάτων υποδομών 2026-27. Πηγή για τις διαστάσεις γηπέδου και εστίας και το μέγεθος της μπάλας στο 5x5 και το 8x8.
3. Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (σεζόν 2025-2026). Προκήρυξη ποδοσφαιρικών δράσεων Grassroots 2025-2026. Πηγή για το 7x7 των Κ-10, Κ-11 και Κ-12: γήπεδο, εστία, μπάλα, διάρκεια, αλλαγές, οφσάιντ, πάσα στον τερματοφύλακα, άουτ, επιπλέον παίκτη και ίσο χρόνο συμμετοχής. Για την τρέχουσα σεζόν ισχύει η νέα προκήρυξη της ΚΟΠ.
4. Deutscher Fußball-Bund (έκδοση 21 Αυγούστου 2026). Jugendordnung, § 8, § 8a, Anhang IV. Ο κανονισμός ακαδημιών της γερμανικής ομοσπονδίας. Πηγή για τις μορφές των Κ-10 και Κ-11, το γήπεδο, την μπάλα, τη διάρκεια, τις τρεις αρχές και το 7x7 των Κ-12 και Κ-13.
5. Deutscher Fußball-Bund (έκδοση 5 Μαρτίου 2026). Neue Wettbewerbsformen, Altersklassen U6 bis U11. Εγχειρίδιο με τη διεξαγωγή του 7x7, τα διπλανά γήπεδα για τα παιδιά που περιμένουν και το πλάγιο άουτ.
6. Niedersächsischer Fußballverband (έκδοση Ιουλίου 2026). Jugendordnung, Anhang 1 und 2. Κάτω Σαξονία: 7x7 μόνο με αίτηση, οφσάιντ και πάσα στον τερματοφύλακα.
7. Hessischer Fußball-Verband (Ιούλιος 2026). Allgemeine Bestimmungen für die neuen Wettbewerbsformen der G-, F- und E-Junioren 2026/2027. Έσση: 6x6 ως προτιμώμενη μορφή, οφσάιντ, πάσα στον τερματοφύλακα και δημοσίευση αποτελεσμάτων.
8. Sächsischer Fußball-Verband (σε ισχύ από 1 Ιουλίου 2026). Kleinfeldbestimmungen. Σαξονία: 7x7 στις Κ-12 και Κ-13, οφσάιντ και απαγόρευση βαθμολογίας στις Κ-10 και Κ-11.
9. Württembergischer Fußballverband (έκδοση Ιουλίου 2026). Leitfaden Kinderfußball 2026/27. Βυρτεμβέργη: το σύνθημα για τις θέσεις και η βαθμολογία στις μορφές έως 5x5.

Οι ΕΠΣ εφαρμόζουν τους κανόνες της ΕΠΟ με διαφορές, και οι διαστάσεις εδώ είναι της ΕΠΣ Μακεδονίας. Για τους δικούς σου αγώνες ισχύει η προκήρυξη της ΕΠΣ σου, και για ένα τουρνουά ο κανονισμός του.