Ustawienie 11 na 11 w kategorii Trampkarz: formacje dla trenera

W zeszłym sezonie twoja drużyna grała jako Młodziki 9 na 9, od pola karnego do pola karnego, na bramki szerokie na pięć metrów. Po wakacjach stoi na całym boisku. Bramka ma 7,32 metra szerokości, bramkarz ledwo sięga poprzeczki, a linia boczna jest o 30 metrów dłuższa niż w czerwcu.

Ten artykuł jest dla trenerek i trenerów, którzy po raz pierwszy wyprowadzają Trampkarzy na duże boisko:

• co się zmienia w porównaniu z 9 na 9
• które przepisy Trampkarza zapisuje twój związek wojewódzki
• czego PZPN oczekuje od tej kategorii wiekowej
• czwórka czy trójka obrońców: stanowisko PZPN i argumenty niemieckiego DFB
• ustawienia 1-4-3-3, 1-4-2-3-1, 1-4-4-2 i 1-3-4-3
• plan na pierwsze tygodnie na dużym boisku

Od 9 na 9 do 11 na 11: co się zmienia

W Polsce 11 na 11 zaczyna się w kategorii Trampkarz, czyli w rocznikach U14 i U15. Liczby z Unifikacji szkolenia PZPN i z Przepisów Gry, które zmieniają się przy tym przejściu:

Przepisy Gry dopuszczają boisko od 90 do 120 metrów długości. Związki zawężają ten zakres: Podokręg Katowice zaleca dla Trampkarzy 90 do 105 na 55 do 68 metrów, a Kujawsko-Pomorski ZPN wymaga co najmniej 100 na 55 metrów i zaleca 105 na 68. Jedna uwaga do bramek: starszy rocznik Młodzika mógł za zgodą związku wojewódzkiego grać już na duże bramki. Jeśli tak było u was, ten krok macie za sobą.

Boisko 105 na 68 metrów ma około 7100 metrów kwadratowych. Boisko Młodzików miało od 3150 do 3750. Powierzchnia rośnie mniej więcej dwukrotnie, a zawodników z pola przybywa tylko dwóch, z ośmiu robi się dziesięciu. Każdy z nich ma więc wyraźnie więcej przestrzeni do ogarnięcia wzrokiem i do przebiegnięcia.

PZPN nazywa ten moment bardzo ważnym w szkoleniu, bo zaczyna się gra właściwa w składach 11-osobowych. Niemiecki związek DFB opisuje na swoim portalu trenerskim, co dokładnie jest nowe: orientacja w dużo większej przestrzeni, dłuższe drogi biegowe, współpraca z większą liczbą partnerów i gra na większe bramki. Dodaje do tego zdanie, które warto zapamiętać na wrzesień: siła większości zawodników przez wakacje prawie się nie zmieniła.

Spalony nie jest dla twoich zawodników nowy, obowiązywał już w Młodziku. Nowe jest to, ile miejsca leży za linią obrony. Dla porównania: w Niemczech (DFB) ta kategoria gra 2 razy 35 minut, a młodsza 2 razy 30, więc tam przy przejściu rośnie także czas gry. Jak wyglądają ustawienia w mniejszym formacie, opisuje artykuł o 9 na 9 w kategorii U13.

Przepisy w Trampkarzu: co ustala twój związek

Ramy są w całym kraju takie same, bo wynikają z Unifikacji szkolenia PZPN. Szczegóły stoją w regulaminie rozgrywek twojego związku wojewódzkiego albo podokręgu, i tam warto zajrzeć przed pierwszym meczem.

Zmiany powrotne

W Trampkarzu Unifikacja przewiduje zmiany powrotne: zawodnik, który zszedł z boiska, może na nie wrócić. To, ilu rezerwowych wolno wpisać, podają regulaminy:

• Podokręg Katowice Śląskiego ZPN pozwalał w sezonie 2025/2026 wpisać do sprawozdania do dziewięciu rezerwowych i dokonać dowolnej liczby zmian.
• Kujawsko-Pomorski ZPN podaje na sezon 2026/2027 również dziewięciu rezerwowych i zmiany powrotne.

Zmiana odbywa się w przerwie w grze i za zgodą sędziego. Zmiany lotne, w czasie gdy toczy się gra, są według postanowień PZPN niedozwolone na żadnym szczeblu.

Dla twojego ustawienia ma to duże znaczenie. Przy zmianach powrotnych możesz obsadzać najbardziej biegowe pozycje blokami po 15 minut. Jak sprawiedliwie rozłożyć minuty na całą kadrę, pokazuje Sprawiedliwy podział czasu gry w piłce młodzieżowej. Dla porównania: w Niemczech (DFB) w tej kategorii wolno zmienić do pięciu zawodników, a o tym, czy mogą wrócić, decyduje związek regionalny.

Kary 2 minut i gra głową

Kary indywidualne w Trampkarzu to według Unifikacji: 2 minuty, 2 minuty, wykluczenie. Postanowienia PZPN do Przepisów Gry wyjaśniają zasadę. Tam, gdzie nie stosuje się żółtych kartek, zawodnik za przewinienie karane napomnieniem dostaje karę wychowawczą w postaci czasowego wykluczenia, a jego drużyna gra w tym czasie w osłabieniu. Jeśli regulamin nie stanowi inaczej, za bramkarza na karę schodzi zawodnik z pola wskazany przez trenera.

Podokręg Katowice dopisuje do tego karę 2 minut za używanie słów wulgarnych. Powiedz o tym drużynie przed pierwszym meczem, bo dwie minuty w dziesiątkę na dużym boisku to dużo biegania.

O grze głową w tej kategorii dokumenty PZPN, na których opiera się ten artykuł, nie mówią nic. Dla porównania: w Niemczech (DFB) zakazu gry głową w tym wieku nie ma, a do treningu gry głową związek wymaga lżejszych piłek. O ewentualne zalecenia zapytaj w swoim związku.

Mniej niż jedenastu zawodników

Unifikacja PZPN podaje dla Trampkarza jedną liczbę: 11. Mniejszych składów na zmniejszonym boisku w tej kategorii nie przewiduje. Regulaminy z Katowic i z Kujawsko-Pomorskiego ZPN określają tylko dolną granicę: do gry potrzeba co najmniej siedmiu zawodników.

Dla porównania: w Niemczech (DFB) w tej samej kategorii dopuszcza się drużyny siedmio- do dziesięcioosobowe na zmniejszonym boisku, a w kilku związkach regionalnych obie drużyny grają wtedy w mniejszej liczbie.

Liga, tabela i awans

Trampkarze grają według Unifikacji w lidze, tak jak Młodziki. Łódzki ZPN zapisał na sezon 2026/2027 dla Trampkarzy C1 i C2 w Sieradzu tabelę końcową po rundzie jesiennej i baraże o III Ligę Wojewódzką. Jak wyglądają awans i spadek u was, stoi w regulaminie twojego związku.

Ilu meczów w ciągu jednego dnia można od młodych zawodników wymagać na turnieju, omawia artykuł o liczbie meczów dziennie na turnieju.

Czego zawodnicy mają się nauczyć w 11 na 11

Broszura PZPN o Unifikacji zalicza Trampkarza do etapu III, nauczania i doskonalenia. Z jej listy priorytetów dla trenera najważniejsze są cztery:

1. Technika. Doskonalenie techniki specjalnej i ukierunkowanej. Gra 1 na 1, technika indywidualna i gra obiema nogami powinny być w tym wieku już na wysokim poziomie.
2. Działania indywidualne, grupowe i zespołowe. W atakowaniu i w bronieniu, z naciskiem na to, po co się je stosuje. Coraz większą rolę odgrywa taktyka gry zespołu i wiedza o właściwym ustawieniu się na boisku.
3. Motoryka. Rozwijanie zdolności motorycznych z wyraźniejszym akcentem na wytrzymałość oraz cechy szybkościowo-siłowe.
4. Ustalanie pozycji. Z dopiskiem w nawiasie: gra na kilku pozycjach.

Jedno zdanie z tej broszury warto powiesić w szatni. Rywalizacja w składach 11-osobowych na standardowym boisku, pisze PZPN, nie przysłania rozwoju indywidualnego zawodnika. Podstawą każdej jednostki treningowej zostają gry w małych grupach.

Niemiecki DFB mówi o tym samym innymi słowami: w tej kategorii szkolenie stoi wyraźnie ponad myśleniem o wyniku, a przy przejściu na duże boisko potrzebna jest cierpliwość. DFB nie oczekuje, że wszyscy zawodnicy poradzą sobie ze zmianą w krótkim czasie.

Z tego wynika też, jak wybierać ustawienie. Dopasuj taktykę do rozwoju fizycznego swoich zawodników. Jeśli twoi boczni obrońcy są jeszcze drobni, nie ma sensu wymagać od nich obiegania skrzydłowego. Drogę do przodu ledwo pokonają, a drogi powrotnej po stracie piłki już nie.

Czwórka czy trójka obrońców: pytanie zasadnicze

Zanim wybierzesz cyfry, wybierasz linię obrony. W Polsce zapisuje się ustawienia z bramkarzem, więc to, co gdzie indziej nazywa się 4-3-3, tutaj jest 1-4-3-3. W tym artykule zostajemy przy polskim zapisie.

Narodowy Model Gry PZPN nie zostawia tu wyboru. Już w Młodziku zawodnicy są według niego ustawieni w 1-4-3-1, a PZPN nazywa to pierwszym ustawieniem z czwórką obrońców w linii. Ma ono przygotować zespół do gry w systemie 1-4-3-3, który wprowadza się od Trampkarza.

Jeśli twoja drużyna grała w 9 na 9 trójką obrońców, pytanie jednak wraca. Niemiecki DFB zadał je wprost dla tej kategorii wiekowej i wypisał argumenty obu stron.

Za trójką obrońców przemawia:

• Twoi obrońcy często stoją w sytuacji 1 na 1 i od razu wiedzą, czy odebrali piłkę.
• Masz jednego zawodnika więcej w pomocy albo w ataku.
• Więcej obrońców rzadko potrzeba, bo w tym wieku mało który pomocnik albo obrońca rywala włącza się do ataku.

Przeciw trójce obrońców przemawia:

• Różnice wzrostu i siły są w tym wieku znaczne. Drobni obrońcy często przegrywają pojedynki 1 na 1, a to frustruje.
• Środkowy obrońca łatwo cofa się za dwóch pozostałych. Wtedy grasz z libero, a to rozwiązanie przestarzałe.

Za czwórką obrońców przemawia:

• Zawodnicy uczą się bronić w grupie. To odpowiada programowi szkolenia w tej kategorii.
• Pełnej szerokości dużego boiska nie da się zamknąć trzema zawodnikami.
• Boczni obrońcy i pomocnicy wcześnie uczą się włączać do ataku.

Przeciw czwórce obrońców przemawia:

• Odbiór piłki we dwóch może maskować słabości w pojedynku.
• Czwórka zakłada, że zawodnicy opanowali podwajanie. Kto wprowadza ją od razu, ryzykuje, że wymaga za dużo.
• Wielu zawodnikom brakuje jeszcze siły, by na dużym boisku włączać się do ataku. Wtedy czwarty obrońca jest zbędny, a drużyna stoi zbyt defensywnie.

Jednoznacznej odpowiedzi DFB nie daje. Proponuje szkolić drużynę tak elastycznie, by oba systemy nie były dla zawodników problemem. Dla ciebie w pierwszym roku na dużym boisku oznacza to: zacznij od linii, którą twoi zawodnicy znają. Jeśli w Młodziku grali według Narodowego Modelu Gry, jest to czwórka.

Jedna rzecz z polskich regulaminów łagodzi argument o różnicach fizycznych. Kujawsko-Pomorski ZPN dopuszcza w sezonie 2026/2027 w młodszym roczniku najwyżej dwóch zawodników o rok starszych, późno dojrzewających, po badaniu wieku biologicznego i na wniosek podpisany przez klub, trenera i rodzica. Sprawdź, czy twój związek ma podobny zapis.

Ustawienie 1-4-3-3: system główny według PZPN

Ustawienie: PZPN dzieli zespół w 1-4-3-3 na trzy formacje. Obronę tworzy czwórka: dwóch bocznych obrońców (numery 2 i 3) i dwóch środkowych (4 i 5), razem z bramkarzem, który jest częścią tej formacji. W pomocy gra trzech pomocników: defensywny (6), środkowy (8) i ofensywny (10). W ataku dwóch skrzydłowych (7 i 11) i napastnik (9).

Pomysł na grę: Kto w Młodziku grał w 1-4-3-1, zna już prawie wszystko. Czwórka obrońców zostaje, trójka pomocników z cofniętym numerem 6 zostaje, napastnik zostaje. Nowi są dwaj skrzydłowi. W 9 na 9 boczni obrońcy pełnili w atakowaniu także rolę skrzydłowych, teraz mają przed sobą partnera. Oba skrzydła są obsadzone na stałe i gra ma szerokość, choć żaden pomocnik nie musi po nią biec na bok.

Czego wymaga od twoich zawodników:

• Boczni obrońcy trzymają kontakt ze skrzydłowymi i włączają się do ataku.
• Trzej pomocnicy biorą za to więcej odpowiedzialności w obronie i zabezpieczają przed kontrą.
• Skrzydłowi mogą kierować rozegranie rywala do środka. Nabiegają tak, by bocznemu obrońcy rywala za ich plecami nie dało się podać. Środkowy obrońca musi wtedy grać do środka.

Kiedy pasuje: Gdy twoja drużyna zna czwórkę obrońców z Młodzika i masz szybkich zawodników na skrzydła. PZPN zaznacza, że system 1-4-3-3 może mieć wiele ustawień i wariantów, a przypisanie zawodników do pozycji jest tylko punktem wyjścia. Związek piłkarski USA też pokazuje to ustawienie przy wejściu w 11 na 11 i wyraźnie nazywa je przykładem.

Ustawienie 1-4-2-3-1: czwórka z podwójnym zabezpieczeniem

Ustawienie: Bramkarz, czwórka obrońców, dwóch środkowych defensywnych pomocników, trzech ofensywnych pomocników, jeden napastnik. Według Narodowego Modelu Gry system 1-4-3-3 można w Trampkarzu, Juniorze młodszym i starszym modyfikować właśnie na 1-4-2-3-1.

Pomysł na grę: Sześciu zawodników zabezpiecza, czterech atakuje. Dwaj defensywni pomocnicy stoją przed obroną i zamykają środek. Dzięki temu boczni obrońcy mogą iść do przodu, a za ich plecami nie powstaje dziura.

Czego wymaga od twoich zawodników:

• Dwaj defensywni pomocnicy poruszają się przeciwbieżnie: gdy jeden wychodzi do piłki, drugi idzie w głąb. Nie mogą zasłaniać środkowemu obrońcy z piłką podania do przodu.
• Boczni obrońcy dają szerokość i głębię i w ten sposób zdejmują presję z piłki.
• Boczni pomocnicy wychodzą wyżej i biorą udział w ataku.
• Środkowy ofensywny pomocnik pomaga napastnikowi atakować rozegranie rywala.

Kiedy pasuje: Gdy masz dwóch zawodników, którzy w środku zachowują spokój, i bocznych obrońców, którzy pokonają drogę do przodu i z powrotem. Jeśli brakuje im na to siły, twoja drużyna stoi z tyłu w sześciu i rzadko dochodzi pod bramkę rywala.

Ustawienie 1-4-4-2: dwie linie po czterech, dwóch napastników

Ustawienie: Bramkarz, czwórka obrońców, linia czterech pomocników, dwóch napastników.

Pomysł na grę: Dwie linie po czterech zawodników przesuwają się razem na stronę piłki. Każdy ma sąsiada z lewej i z prawej, a każde skrzydło jest obsadzone podwójnie, bocznym obrońcą i bocznym pomocnikiem. Dzięki temu porządek w bronieniu łatwo zrozumieć.

Czego wymaga od twoich zawodników:

• Dwaj środkowi pomocnicy ustawiają się przy własnej piłce na różnych wysokościach. Inaczej stoją w jednej linii i jedno podanie mija obu.
• Boczni pomocnicy wykorzystują przestrzeń na skrzydle w ostatniej tercji boiska.
• Dwaj napastnicy wyrównują niedobór w środku, na zmianę atakując rozegranie rywala.

Kiedy pasuje: Gdy masz dwóch równie mocnych napastników i szukasz porządku, który twoi zawodnicy zrozumieją po dwóch treningach. Wariant z rombem w pomocy, czyli jeden defensywny pomocnik, dwóch w półprzestrzeniach i jeden ofensywny, wprowadza więcej zawodników do środka. Wymaga jednak, by boczni obrońcy sami obsadzali skrzydła, a to w pierwszym roku na dużym boisku dużo.

Ustawienie 1-3-4-3: trójka obrońców z 9 na 9

Ustawienie: Bramkarz, trzech obrońców, czterech pomocników na całej szerokości, trzech napastników.

Pomysł na grę: Kto w 9 na 9 grał w 1-3-2-3, od razu się odnajdzie. Trójka obrońców zostaje, trzej napastnicy zostają, a pomoc dostaje dwóch zawodników więcej. Dwaj boczni pomocnicy zamykają linię boczną w obu kierunkach.

Czego wymaga od twoich zawodników:

• Trzech obrońców, którzy podejmują pojedynek 1 na 1 i często go wygrywają
• Środkowego obrońcy, który zostaje w jednej linii z dwoma pozostałymi
• Dwóch bocznych pomocników z wytrzymałością na 80 minut przy linii bocznej
• W bronieniu boczni pomocnicy cofają się obok trójki obrońców, tak że z tyłu stoi pięciu

Kiedy pasuje: Gdy twoja drużyna przychodzi z 9 na 9 z trójką obrońców i twoi trzej obrońcy dotrzymują rywalom kroku fizycznie. Traktuj to ustawienie jako most na pierwsze miesiące. Według Narodowego Modelu Gry system 1-4-3-3 obowiązuje aż do seniorów, więc czwórkę obrońców twoi zawodnicy i tak powinni poznać.

Bliskim krewnym jest 1-3-5-2. Jeden napastnik cofa się do pomocy, środek robi się gęstszy, a z przodu gra dwóch napastników. Na pierwszy rok na dużym boisku 1-3-4-3 jest prostsze, bo zachowuje trzy linie z 9 na 9.

Które ustawienie pasuje do twojej kadry?

Te pytania pomagają w decyzji:

1. W czym twoja drużyna grała w 9 na 9? W 1-4-3-1 według PZPN: 1-4-3-3. Trójką obrońców z trzema napastnikami: 1-3-4-3 na początek. Trójką z dwoma napastnikami: 1-3-5-2 albo przejście na 1-4-4-2.
2. Jak wyglądają twoi obrońcy przy napastnikach rywali? Jeśli ustępują im fizycznie, przemawia to za czwórką, w której bronią we dwóch.
3. Czy twoi boczni obrońcy pokonają linię boczną w obu kierunkach? Jeśli tak, sprawdzi się 1-4-3-3 albo 1-4-2-3-1. Jeśli nie, w czwórce są tylko dodatkowymi obrońcami.
4. Jak chcesz używać zmian powrotnych? Dzięki nim możesz obsadzać blokami biegowe pozycje, na przykład skrzydłowych w 1-4-3-3 albo bocznych pomocników w 1-3-4-3. Przy wąskiej kadrze potrzebujesz porządku, który wytrzyma 80 minut bez wielu sprintów, na przykład 1-4-4-2.

Jeśli właśnie po raz pierwszy wyprowadzasz Trampkarzy na duże boisko, zacznij od linii obrony, którą twoi zawodnicy znają. Gdy jest to czwórka, 1-4-3-3 to najkrótsza droga i zarazem system, który wskazuje PZPN. Gdy jest to trójka, zacznij od 1-3-4-3 i wprowadź czwórkę, kiedy podwajanie będzie opanowane na treningu.

Zmiana pozycji także na dużym boisku

W Orliku pozycji dopiero się szukało, co opisuje artykuł o 7 na 7 w kategorii Orlik. Na dużym boisku tak się już nie da: drogi są dłuższe, zadania bardziej zróżnicowane, a zawodnicy mają swoje upodobania.

PZPN wyznacza tu jasną granicę. W Trampkarzu doskonali się umiejętności indywidualne i pozwala zawodnikom grać na różnych pozycjach w różnych ustawieniach. Wstępna specjalizacja na pozycjach przychodzi według broszury o Unifikacji dopiero w Juniorze młodszym, czyli w U16 i U17.

Jak to zrobić w praktyce, opisuje DFB dla młodszej kategorii, a w Trampkarzu sprawdza się to tak samo:

• Zmieniaj w obrębie jednej strony. Kto dobrze czuje się po prawej, poznaje tam pozycję ofensywną i defensywną: prawy obrońca, prawy pomocnik, prawoskrzydłowy.
• Nie zmieniaj za często. Jedna lub dwie zmiany pozycji w meczu wystarczą.

Dla twojego sezonu oznacza to: każdy zawodnik dostaje pierwszą i drugą pozycję, a obie leżą po tej samej stronie albo w tej samej linii. Bramkę wyłączasz z tego, gdy masz dwóch zawodników, którzy chcą być bramkarzami.

Pierwsze tygodnie na dużym boisku

Plan na przejście z 9 na 9:

Tydzień 1: poznać boisko. Gra 11 na 11 albo 9 na 9 na całym boisku, bez wytycznych, dwa razy po 15 minut. Zawodnicy mają poczuć, jak daleka jest zmiana strony i jak duża jest bramka dla bramkarza. Niech każdy raz wykona rzut karny z jedenastu metrów, piłką nr 5.

Tydzień 2: odległości. Ustaw drużynę w swoim systemie i każ jej bez przeciwnika podążać za piłką, którą niesiesz wzdłuż linii bocznej. Linie mają trzymać się razem i przesuwać wspólnie. Potem to samo z przeciwnikiem.

Tydzień 3: bronienie we dwóch. Ćwicz podwajanie w grze 2 na 1 na skrzydle: pierwszy obrońca zatrzymuje zawodnika z piłką, drugi dochodzi. To podstawa każdej gry czwórką obrońców. Pasujące gry znajdziesz w ćwiczeniach do kontrpressingu dla U13 i U14.

Tydzień 4: pierwszy mecz. Wyjdź z linią obrony, którą twoi zawodnicy znają z Młodzika. Wybierz na ten mecz jedną rzecz, na przykład odległości między liniami, i po meczu omów tylko ją. Pierwszy mecz na dużym boisku przynosi luki, długie piłki i zmęczone nogi w drugiej połowie.

Typowe błędy przy przejściu na duże boisko

Pięć błędów, których możesz sobie oszczędzić:

• Zmienić linię obrony pierwszego dnia. Nowe boisko, nowa piłka i nowa bramka to dość na początek. Czwórka bez opanowanego podwajania to linia czterech pojedynczych zawodników, a trójka na pełnej szerokości też wymaga czasu.
• Ustawiać według wzrostu. Wysocy do tyłu, niscy do przodu: jesienią wygrywa to mecze i nic nie mówi o tym, kto za dwa lata będzie umiał bronić. Różnice wzrostu w tym wieku się wyrównują.
• Przypisać pozycje na cały sezon. Druga pozycja po tej samej stronie kosztuje cię niewiele i daje każdemu zawodnikowi szerszy obraz gry.
• Nie znać regulaminu swojego związku. Liczba rezerwowych, kara 2 minut za wulgarne słowa, długość dogrywki: kto czyta regulamin dopiero przy linii, traci nerwy i czasem zawodnika na dwie minuty.
• Trenować tylko na całym boisku. Na dużym boisku każdy zawodnik ma na treningu mniej kontaktów z piłką. Małe gry zostają podstawą, duże boisko służy do odległości. Jak ćwiczyć przy tym zabezpieczenie za piłką, pokazuje artykuł o asekuracji obrony w piłce młodzieżowej.

Na początek sezonu dobrze robi mały turniej przygotowawczy z trzema lub czterema drużynami z sąsiedztwa, ze skróconym czasem gry. Narzędzie takie jak AreaCopa ułoży ci terminarz i godziny meczów w kilka minut.

Najpierw linia obrony, potem cyfry

Pierwszy rok na dużym boisku rozstrzyga się na odległościach między liniami i na cierpliwości trenera. PZPN wskazuje kierunek: 1-4-3-3 od U14, z 1-4-2-3-1 jako systemem alternatywnym, przy grze na kilku pozycjach. Niemiecki DFB dodaje do tego radę, by taktykę dopasować do rozwoju fizycznego zawodników.

Liczbę rezerwowych, wymiary boiska, kary i system ligi zapisuje twój związek wojewódzki albo podokręg. Przeczytaj jego regulamin rozgrywek przed pierwszym meczem.

Przy turnieju przygotowawczym twojej drużyny aplikacja do terminarzy turniejów młodzieżowych przejmie terminarz, boiska i link dla rodziców.

Źródła

Wymiary, czas gry i przepisy w tym artykule pochodzą z dokumentów PZPN oraz trzech związków wojewódzkich. Systemy gry i cele szkolenia pochodzą z materiałów PZPN o Narodowym Modelu Gry. Argumenty za trójką i czwórką obrońców oraz wymagania poszczególnych ustawień pochodzą z portalu trenerskiego niemieckiego związku DFB.

1. Polski Związek Piłki Nożnej (od sezonu 2023/2024). Unifikacja szkolenia PZPN. Źródło liczby zawodników, zmian powrotnych, czasu gry, piłki, rzutu karnego, kar indywidualnych i formuły rozgrywek w kategoriach Młodzik i Trampkarz.
2. Polski Związek Piłki Nożnej (obowiązują od 1 lipca 2026). Przepisy Gry 2026/27, Artykuł 1 i Artykuł 2. Źródło wymiarów pola gry, bramki i pola karnego oraz wagi piłki.
3. Polski Związek Piłki Nożnej (2026). Postanowienia Polskiego Związku Piłki Nożnej do Przepisów Gry 2026/27. Źródło zasad kary wychowawczej, gry w osłabieniu, kary dla bramkarza i zakazu zmian lotnych.
4. Polski Związek Piłki Nożnej (wydanie z 2016 roku). Unifikacja organizacji współzawodnictwa i szkolenia dzieci i młodzieży w piłce nożnej. Źródło celów etapu III, ustawienia 1-4-3-1 w Młodziku, systemu 1-4-3-3 od U14, systemu alternatywnego 1-4-2-3-1 i wstępnej specjalizacji w Juniorze młodszym.
5. Polski Związek Piłki Nożnej; Dorna, M., Małecki, P. (2020). Trening formacyjny. Narodowy Model Gry PZPN. Źródło podziału systemu 1-4-3-3 na formacje i numerów pozycji.
6. Śląski Związek Piłki Nożnej, Podokręg Katowice (sezon 2025/2026). Załącznik do Regulaminu rozgrywek w piłce nożnej. Źródło zalecanych wymiarów boiska, przerwy, liczby rezerwowych, minimalnej liczby zawodników i kary 2 minut za wulgarne słowa.
7. Kujawsko-Pomorski Związek Piłki Nożnej (sezon 2026/2027). Załącznik nr 5 do Regulaminu rozgrywek mistrzowskich K-PZPN. Źródło wymiarów boiska, liczby rezerwowych, dogrywki i zapisu o zawodnikach późno dojrzewających.
8. Łódzki Związek Piłki Nożnej (24 sierpnia 2026). Aneks nr 5 do Regulaminu Rozgrywek Piłkarskich o Mistrzostwo ŁZPN na sezon 2026/2027. Źródło tabeli końcowej i baraży w ligach Trampkarzy.
9. Deutscher Fußball-Bund (stan na 21 sierpnia 2026). Jugendordnung. Źródło porównań z Niemcami: czas gry, liczba zmian i drużyny siedmio- do dziesięcioosobowe.
10. Deutscher Fußball-Bund, Training und Service (bez daty). Bei den C-Junioren wirklich schon mit Viererkette? Źródło argumentów za trójką i czwórką obrońców oraz 3-4-3 i 4-2-3-1 jako przykładów.
11. Deutscher Fußball-Bund, Training und Service (bez daty). C-Junioren: Jetzt wartet das große Feld oraz Die Persönlichkeit entwickeln: das Aufbautraining. Źródło czterech nowych wymagań, rady o cierpliwości i zdania o szkoleniu ponad wynikiem.
12. Deutscher Fußball-Bund, Training und Service (bez daty). Wettspiele mit B-Junior*innen: Ausbildungsfördernde Spielsysteme wählen. Źródło budowy i wymagań 4-2-3-1, 4-3-3 i 4-4-2. Artykuł opisuje je dla starszej kategorii U16 i U17.
13. Deutscher Fußball-Bund, Training und Service (bez daty). Gezielt die Positionen wechseln oraz Training der Dreierkette. Źródło zmiany pozycji w obrębie jednej strony i piątki obrońców w bronieniu.
14. Deutscher Fußball-Bund (bez daty). Kopfballspiel. Źródło zdania o grze głową w Niemczech.
15. U.S. Soccer (bez daty). 11v11: U13+, 1-4-3-3. Źródło 1-4-3-3 jako przykładu związku USA.

Pozostałych związków wojewódzkich na potrzeby tego artykułu nie sprawdzano. Wiążące przepisy dla twojej drużyny stoją w regulaminie rozgrywek twojego związku wojewódzkiego albo podokręgu.